آیا تابهحال احساس کردهاید که رابطه عاطفی شما تبدیل به یک میدان معامله شده است؟ «من محبت کردم، پس او هم باید محبت کند.» بسیاری از زوجین، ناخودآگاه گرفتار این تله محاسباتی میشوند و دقیقاً همینجاست که سردی رابطه زناشویی جوانه میزند. بر اساس آموزههای متعالی تحکیم خانواده، عشق ورزیدن همیشه یک جاده دوطرفه نیست؛ گاهی برای نجات زندگی، باید یکطرفه راند.
در این نوشتار تحلیلی، با الهام از آیات نورانی قرآن کریم، پرده از رازی برمیداریم که فقدان آن، گرمترین عشقها را به یخزدهترین رابطهها تبدیل میکند. بیایید ببینیم وقتی «مودت» کارساز نیست، چگونه «رحمت» معجزه میکند.
رمزگشایی از آیه عشق؛ تفاوت «مودت» و «رحمت»
خداوند متعال در آیه ۲۱ سوره روم، فلسفه ازدواج را رسیدن به آرامش (لتسکنوا الیها) معرفی میکند و دو هدیه الهی را در دل این پیوند قرار میدهد: «مودت» و «رحمت». اما آیا میدانید تفاوت این دو چیست؟ مفسران و اندیشمندان دینی بر این باورند که این دو واژه، دو سطح متفاوت از عشقورزی را نشان میدهند.
«مودت» همان محبتِ آشکار و متقابل است؛ حالتی که در آن زن و شوهر به هم عشق میورزند و در پاسخ، عشق دریافت میکنند. این یک تعامل «بدهبستان» است؛ مانند تجارتی شیرین که هر دو طرف سود میبرند. تا زمانی که هر دو نفر سرحال، سالم و پرانرژی هستند، مودت جاری است و زندگی گرم است. اما مشکل اصلی و آغاز سردی رابطه زناشویی زمانی است که ما تصور میکنیم زندگی همیشه باید بر مدار مودت بچرخد. واقعیت این است که همیشه شرایط برای این دادوستد عاطفی فراهم نیست.
وقتی ترازو به هم میخورد؛ نیازِ حیاتی به «رحمت»
زندگی همیشه روی خوش نشان نمیدهد. بیماری، خستگی مفرط، فشارهای اقتصادی یا بحرانهای روحی، لحظاتی هستند که ممکن است همسر شما توانِ محبت کردن نداشته باشد. در این شرایط، اگر شما منتظرِ «مودت» باشید و بگویید: «چون او به من توجه نکرد، من هم قهر میکنم»، دقیقاً در حال دامن زدن به سردی رابطه زناشویی هستید.
اینجاست که نوبت به «رحمت» میرسد. رحمت یعنی مهربانیِ یکسویه، بلاعوض و ایثارگرانه. خداوند رابطه خود با بندگانش را بر اساس رحمت تنظیم کرده است؛ ما بارها گناه میکنیم، اما او نعمتش را دریغ نمیکند و آبروی ما را نمیبرد. در زندگی مشترک نیز، رحمت یعنی شما محبت میکنید، بدون اینکه انتظار پاسخ فوری داشته باشید. شما عشق میورزید، نه برای اینکه او خوب است، بلکه برای اینکه شما نقشِ «رحمتگر» را ایفا کنید.
“محبت بین زن و شوهر یک محبت زمینی و مادی نیست، بلکه رابطهای الهی است که باید با اکسیر «رحمت» از نوسانات زندگی محافظت شود.”
الگوی والد و فرزند؛ تمرین عشقورزیِ بیتوقع
برای درک بهترِ مفهوم رحمت، به رابطه والدین و فرزند نگاه کنید. کودکی را تصور کنید بعد از کلی شلوغ کاری و شکستن و خراب کردن وسایل خانه، اسباببازی شکسته خود را به مادر تحویل میدهد و از او میخواهد که اسباب بازی را برایش درست کند. آیا مادر قهر میکند و جوابش را نمیدهد؟ خیر. او باز هم با محبت اسباب بازی فرزند خود را تعمیر میکند.
این همان جنس از عشقی است که باید در روزهای بحرانیِ زندگی مشترک جریان یابد. گاهی همسر شما مانند همان کودک، به دلیل فشارهای روانی، غافل میشود و محبتهای شما را نمیبیند. اگر در این لحظات، شما نیز گارد بگیرید و وارد فاز لجبازی شوید، سردی رابطه زناشویی حتمی است. اما اگر ایثارگرانه و پدرانه/مادرانه با او برخورد کنید (رحمت)، این محبتِ یکطرفه، یخهای رابطه را آب میکند و او را شرمندهٔ بزرگواری شما میسازد.
نتیجهگیری: نگهبانِ آتشِ مقدس باشید
خداوند متعال بذر محبت و آرامش را در ذاتِ ازدواج قرار داده است. ما نباید با ندانمکاری، توقعات بیجا و حسابگریهای کاسبکارانه، این موهبت را به کینه و نفرت تبدیل کنیم. درمان سردی رابطه زناشویی در گروِ گذار از «تجارتِ عاطفی» به «ایثارِ عاشقانه» است.
بیایید تصمیم بگیریم در روزهایی که همسرمان ناتوان است، ما قوی باشیم و با سلاحِ رحمت، از حریمِ خانواده پاسداری کنیم. یادمان باشد، همیشه قرار نیست دریافت کنیم؛ گاهی لذتِ عشق، صرفاً در بخشیدن است.
