معرفی دوره
فقه استدلالی
ورود به ساحت قدسی فقه آلمحمد (ص)، گشودن دریچهای به سوی معارف ناب الهی است که فراتر از یادگیری صرف احکام، مسیری برای رسیدن به ملکات معنوی و فهم عمیق شریعت به شمار میرود. دوره تدریس کتاب «اللمعه الدمشقیه» با تدریس حجتالاسلام امینی خواه، نه یک بازخوانی ساده از متون کهن، بلکه سفری استدلالی به قلب تراث عظیم فقاهت که با بهرهگیری از اخلاص و نورانیت قلم شهید اول و شهید ثانی، جان و اندیشه دانشپژوه را صیقل میدهد. این دوره فرصتی استثنایی برای کسانی است که میخواهند از قشر معارف عبور کرده و به عمق حقایق فقهی دست یابند؛ چرا که بر اساس روایات، آموختن این دانش، نیمی از علم و مایه برکت در حیات معنوی است.
محتوای جذاب این دوره، ساختاری منسجم از ۵۲ باب فقهی را در بر میگیرد که از کتاب الطهاره آغاز شده و تا کتاب ال دیات امتداد مییابد. در تدریس کتاب «اللمعه الدمشقیه»، حجتالاسلام امینی خواه با دقتی ستودنی، پیچیدهترین مباحث کتاب الصلاة شامل احکام خلل و شکیات، ظرایف کتاب المتاجر در باب بیع سلف و صرف، و چالشهای ریاضیاتی کتاب المیراث را تبیین کرده است. این متن که در اصل به عنوان رسالهای عملیه در مدت کوتاه ده روز توسط شهید اول نگاشته شد، اکنون در این دوره به صورت نیمهاستدلالی کالبدشکافی میشود تا دانشپژوه را با مبانی فقهی و روایی هر حکم به طور کامل آشنا سازد.
هدف بنیادین دوره تدریس کتاب «اللمعه الدمشقیه»، فراتر از انتقال صِرف فتاوا، توانمندسازی مخاطب در منهجشناسی فقهی و درک منطق درونی احکام شرعی است. یکی از نیازهای حیاتی که این دوره مرتفع میسازد، پر کردن شکاف علمی میان دروس مقدماتی و درس خارج است؛ بسیاری از دانشپژوهان هنگام ورود به سطوح عالی، احساس بیخبری از تحولات علمی قرون اخیر میکنند، اما این دوره با تبیین آراء استوانههایی نظیر محقق حلی، علامه حلی و شیخ طوسی، ذهن را برای تحلیل استدلالی آماده میسازد. همچنین، این دوره به نیاز مبرم جامعه در فهم موضوعات مستحدثه و انطباق آنها با قواعد اصیل فقهی پاسخ میدهد؛ برای نمونه، تبیین ماهیت بیمه در ذیل ضمان جریره یا بررسی حقوقی تلقیح مصنوعی و ارث جنین از مواردی است که دانشپژوه پس از این دوره به آنها مسلط میگردد. افزون بر این، تسلط بر مباحث تعادل و تراجیح و حل تعارضات بدوی در روایات، از اهداف کاربردی است که قدرت اجتهاد و قدرت نقد را در فرد تقویت کرده و او را از جمود بر متن به سوی فهم عرفی و عقلی سوق میدهد. در نهایت، ارتقای بلاغت و توان تبلیغی بر اساس معارف فقهی، از دیگر دستاوردهایی است که نیاز به یک روحانی باسواد و پاسخگو در برابر شبهات روز را برطرف میسازد.
طلاب و دانشپژوهان حوزه علمیه که در صدد گذر از مرحله سطح به مرحله اجتهاد هستند.
محققان و پژوهشگران حقوق و فقه اسلامی که به دنبال فهم متدولوژی فقهای سلف میباشند.
علاقهمندان به مباحث فقه استدلالی که فراتر از دانستن فتوا، مشتاق شناخت ادله و مبانی احکام هستند.
مبلغانی که نیازمند تسلط بر ظرایف احکام در ابوابی همچون نماز، تجارت و ارث جهت پاسخگویی به شبهات مردم هستند.
اساتیدی که به دنبال یادگیری روشهای نوین تدریس و ساختاردهی به مباحث پیچیده فقهی با استفاده از نقشه راه و نمودار میباشند.
پس از گذراندن دوره تدریس کتاب «اللمعه الدمشقیه» با حضور حجتالاسلام امینی خواه، دانشپژوه به ملکهای دست مییابد که از آن به شمّ فقاهت تعبیر میشود؛ این دستاورد به او اجازه میدهد تا در مواجهه با روایات مختلف، قدرت القاء خصوصیت و تنقیح مناط داشته باشد و بتواند حکم الهی را در مصادیق نوین بازشناسی کند. یادگیرنده نه تنها بر قواعد عمومی همچون قاعده ید، اصالت الصحة و اصالت البرائة مسلط میشود، بلکه میآموزد که چگونه در ابواب پیچیدهای مانند کتاب المیراث، محاسبات دقیق سهام را بدون خطا انجام داده و در کتاب المتاجر، راههای شرعی تخلص از ربا و شروط صحت معاملات را بهکار ببندد. همچنین، توانایی تحلیل انتقادی آراء فقها و درک تفاوتهای مبنایی میان متقدمین و متاخرین، از بزرگترین دستاوردهای علمی این دوره است که مسیر رسیدن به افقهای بلند اجتهاد را هموار میسازد.
مبانی طهارت و نجاسات: شناخت دقیق مطهرات دهگانه، احکام آبها و ظرایف طهارت از حدث و خبث
کیفیت و اسرار نماز: آموزش دقیق واجبات صلات از تکبیرة الاحرام تا تسلیم، و بررسی تفصیلی شکیات و خلل
فقه معاملات و تجارت: شناخت انواع بیع (صرف، سلف، مرابحه) و یادگیری آداب ۲۴گانه تجارت اسلامی
حقوق و گواهیها: بررسی شرایط شاهد، انواع حقوق (حقالله و حقالناس) و احکام شهادت بر شهادت
موقوفات و صدقات: تبیین شرایط وقف عام و خاص، لزوم قبض و احکام تصرف در مال موقوفه
نظام ارث و میراث: یادگیری طبقات سهگانه نسبی، موانع ارث (کفر، قتل، رقیت) و محاسبات ریاضی سهام مقدر
نذر، عهد و قسم: شناخت صیغههای صحیح و شرایط انعقاد نذر مشروط و تبرعی
احکام اموات: آموزش مراحل احتضار، غسل، کفن، نماز میت و ظرایف تلقین و دفن
دوره تدریس کتاب «اللمعه الدمشقیه» توسط حجتالاسلام امینی خواه دارای ویژگیهای منحصربهفردی است که آن را از سایر کلاسهای سنتی متمایز میکند. نخستین وجه تمایز، رویکرد منهجشناسی به جای متنخوانی محض است؛ استاد به جای تمرکز وسواسگونه بر عبارات، به دنبال استخراج روش تفکر فقهی شهید اول و شهید ثانی است تا دانشجو بتواند خود به تولید مسئله بپردازد. دومین ویژگی، استفاده از نقشهکشی و نمودار در تدریس است که از کلاف سردرگم مباحث جلوگیری کرده و هندسه کلی هر باب را در ذهن تثبیت میکند. سومین تمایز، تعامل فعال و آزاداندیشانه با مخاطب است؛ در این جلسات، پرسش و پاسخهای چالشبرانگیز نه تنها تحمل، بلکه تشویق میشوند تا قدرت استدلال و نقد در دانشپژوه شکوفا گردد. همچنین، این دوره با پیوند زدن مباحث کهن فقهی به مسائل روز (مانند تطبیق ضمان جریره بر نظام بیمه یا بررسی غنا در بستر سیاسی)، فقه را از حالت ایستایی خارج کرده و پویایی آن را در تمدنسازی نشان میدهد. سبک تدریس استاد که آمیختهای از لطایف معنوی، حکایات اخلاقی و دقتهای منطقی-فلسفی است، باعث میشود سنگینترین مباحث فقهی با حلاوت و سهولت درک شوند. در نهایت، توجه به فقه الحدیث و بررسی اسناد و قرائن خارجی روایات، این دوره را به یک کارگاه عملی اجتهاد مبدل ساخته است.
این مجموعه آموزشی، با تکیه بر تراث عظیم شیعه و با نگاهی به قلههای رفیع علم، راهی نوین برای فهم دین و شریعت در عصر معاصر پیش روی پویندگان دانش قرار میدهد. با شرکت در این دوره، شما تنها یک کتاب را نمیآموزید، بلکه به منظومه فکری فقاهت متصل میشوید.
تعداد دانشجو
۱,۴۵۴
مدت دوره
۳۷ : ۳ : ۱۴۲
امتیاز (۸ نفر)
۴.۸ از ۵
بارگذاری شده
% ۷۰
