آیا می‌دانید که بزرگترین رمز موفقیت و تقرب به ساحت امام زمان (عج)، نه در انتظار خدمت رسیدن به ایشان، بلکه در عمل دقیق به واجبات و ترک محرمات نهفته است؟ این دوره، بر اساس دیدگاه مقام معظم رهبری (حفظه الله تعالی)، آغازگر یک مسیر حیاتی و متقن برای انجام وظایف شرعی روزمره شماست. حضرت آقا تأکید می‌فرمایند که رشد و نمو جامعه اسلامی در گرو عمل به تقوا و وظایف دینی است. با شرکت در دوره آموزش احکام (احکام عبادات) که توسط حجت‌الاسلام ندایی ارائه می‌شود، شما به کلیدهای اصلی سعادت و اطاعت از امر الهی دست پیدا خواهید کرد، زیرا عمل به این احکام تضمین‌کننده انجام وظایف دینی و مجزی و مُبَرِّی ذِمّه بودن اعمال شما نزد پروردگار است. این بدان معناست که هیچ تکلیف دیگری بر عهده شما نخواهد بود و در مقابل اشتباهات سهوی و ناخواسته، مورد عقاب قرار نخواهید گرفت.

این دوره جامع که بخش نخست آن بر احکام عبادات تمرکز دارد، با محوریت رساله آموزشی مقام معظم رهبری تدوین شده است. محتوای آموزشی که توسط مرحوم مشفقی تدوین گردیده، از استفتائات روز مقام معظم رهبری، جزوات درس خارج ایشان در احکام معاملات، و استفتائاتی که از دفتر ایشان انجام شده، بهره برده است. این رساله در قالب ۷۷ درس ارائه شده که در جلد اول، مباحثی چون تقلید، طهارت، نماز، روزه، خمس، انفال، جهاد و امر به معروف و نهی از منکر بیان شده است. جلد دوم این رساله شامل احکام معاملات در ۸۲ درس است. نکته مهم این است که شیوه تدوین این کتاب به صورت درس‌بندی شده است و هر درس برای جلسات ۱۵ تا ۳۰ دقیقه‌ای مناسب می‌باشد. این دوره با ارائه مباحث به نحوی بسیار ساده و امروزین و به دور از اصطلاحات پیچیده فقهی، برای تمام مردم، از جمله جوانان و افرادی که سواد تخصصی در این زمینه ندارند، بسیار کاربردی و قابل فهم است.

اهداف کاربردی

این دوره به طور خاص برای رفع تردیدها، شبهات و ابهامات شرعی روزمره که مانع از عمل صحیح و بااطمینان به تکالیف الهی می‌شوند، طراحی شده است. یکی از نیازهای اصلی هر مکلف، دانستن احکام روزمره خود است تا از ترک واجبات یا ارتکاب محرمات جلوگیری کند. این دوره به شما کمک می‌کند تا اطمینان یابید که نمازهای خوانده‌شده، روزه‌های گرفته‌شده، معاملات انجام‌شده و تصمیمات دینی شما کاملاً مطابق با واقع و وظیفه شرعی بوده است. شما پس از گذراندن این دوره، دیگر در مسائل اصلی نماز (مانند شک در حمد و سوره)، محدوده مجاز افطار در روزه، و احکام پیچیده طهارت (مانند نحوه تطهیر نجاسات و صحت وضو و غسل) دچار سردرگمی نخواهید شد. همچنین، با آشنایی با احکام مبتلابه در زمینه معاملات روزمره، می‌توانید از افتادن در دام ربا یا دیگر محرمات مالی اجتناب کنید. این دوره با آموزش راه‌های شناخت احکام (اجتهاد، احتیاط یا تقلید) و شرایط دقیق مرجع تقلید (مانند اعلمیت و عدالت)، به شما مسیر روشنی برای تکلیف شرعی نشان می‌دهد و به جای جایزالخطا بودن در امور دینی، به اطمینان و آگاهی کامل در عمل دست می‌یابید.

مخاطبان دوره

تمام افراد مکلف که به دنبال آموختن احکام شرعی مبتلابه خود هستند و می‌خواهند واجبات و محرمات را به درستی شناسایی کنند.

کسانی که قصد دارند اعمال عبادی گذشته خود را که بدون تقلید انجام داده‌اند، با موازین شرعی تطبیق دهند تا از صحت آن‌ها مطمئن شوند.

پدران و مادران که موظفند فرزندان خود را در شناخت مرجع تقلید و شرایط بلوغ راهنمایی کنند.

علاقه‌مندان به فهم احکام معاملات مبتلابه در مسائل روز مانند بورس، خرید و فروش طلا و دلار.

افرادی که به دنبال شناخت دقیق شرایط مرجعیت (اعلمیت، عدالت، اجتهاد) و نحوه تبعیت از مجتهد هستند.

دانشجویان، طلاب و کثیرالسفرها که نیاز به احکام دقیق نماز مسافر و روزه در سفر دارند.

افرادی که می‌خواهند واجبات نماز و روزه خود را با تلفظ صحیح عربی و حضور قلب به جا آورند.

مومنان که مایلند با ترجمه دقیق اذکار نماز و روزه آشنا شوند تا در مناجات با خداوند از خشوع بیشتری بهره ببرند.

کسانی که می‌خواهند از برکات و ثواب شرکت در نماز جمعه بهره‌مند شوند و احکام آن را بدانند.

دستاوردهای یادگیری دوره

پس از گذراندن موفقیت‌آمیز این دوره، شما به اطمینان کامل شرعی در انجام عبادات اصلی دست خواهید یافت و دیگر در مسائل پایه‌ای و روزمره دچار تردید نخواهید شد. مهمترین دستاورد، کسب توانایی در اجرای صحیح و کامل واجبات است، به طوری که تمام اعمال شما (از جمله نمازها، روزه‌ها، طهارت‌ها و معاملات) مجزی و مُبَرِّی ذِمّه محسوب شود و مسئولیتی در مقابل اشتباهات احتمالی (در صورت عدم تقصیر) بر عهده شما نباشد. شما راه‌های شناخت دقیق احکام شرعی (اجتهاد، احتیاط و تقلید) را فرا می‌گیرید و می‌توانید مرجع تقلید جامع الشرایط خود را با اطمینان انتخاب کنید. در زمینه طهارت، شما مطهرات ده‌گانه، انواع نجاسات، و نحوه صحیح تطهیر با آب قلیل و کر را آموخته و همچنین مبانی شرعی سهل‌گیری در نجاسات را برای رهایی از وسواس فرا خواهید گرفت. در زمینه نماز، نه تنها واجبات و ارکان (مانند نیت، تکبیرة الاحرام، رکوع و سجود)، بلکه جزئیات حساس مانند شکیات باطل‌کننده، احکام نماز احتیاط و تطبیق احکام مسافر (قصد اقامت ۱۰ روزه) را فرا می‌گیرید. همچنین، با یادگیری مفطرات روزه، کفارات و احکام نیت روزه در رمضان، می‌توانید روزه خود را به صورت صحیح و کامل به جا آورید. در نهایت، با درک فلسفه و ترجمه اذکار نماز و اهمیت اول وقت، به مرحله‌ای از خشوع و حضور قلب دست پیدا می‌کنید که نماز شما را به سلاحی علیه فحشا و منکر تبدیل می‌سازد.

چه چیزی می‌آموزید؟

اهمیت تکلیف، تقلید و ولایت فقیه: تعریف مکلف و نشانه‌های دقیق بلوغ شرعی (بلوغ، عقل و قدرت). راه‌های شناخت احکام شرعی (اجتهاد، احتیاط و تقلید). شرایط ده‌گانه مرجع تقلید (مانند عادل بودن، اعلم بودن و حیات) و نحوه احراز عدالت از طریق حسن ظاهر. راه‌های ثابت شدن اجتهاد (اطمینان به اهل خبره، شهادت دو عادل). موارد جواز و عدم جواز عدول از مرجع تقلید (مانند عدول به مجتهد دیگر در صورت عدم فتوای اعلم). معنای ولایت فقیه و اینکه ولایت فقیه از ارکان مذهب شیعه است. لزوم اطاعت از ولی فقیه در مسائل مربوط به اداره کشور و امور عمومی مسلمانان.

احکام طهارت (آب و نجاسات و مطهرات): اقسام آب‌ها (مضاف و مطلق) و حکم آب کر (۳۸۴ لیتر). ۹ مورد از نجاسات (مانند بول و غائط انسان، خون جهنده، سگ و خوک، کافر غیر اهل کتاب، مشروبات مست کننده بنابر احتیاط واجب). قاعده اصالت طهارت و لزوم یقین برای حکم به نجاست. مطهرات ده‌گانه (آب، زمین، آفتاب، استحاله، انتقال و...) و شیوه تطهیر با هر یک. نحوه تطهیر ظروف آلوده به سگ و خوک. حکم عرق جنب از حرام و حکم اشیاء مشکوک (مانند الکل صنعتی و چرم).

احکام وضو، غسل و تیمم: ترتیب و کیفیت شستن صورت و دست‌ها، و مسح سر و پا. شرایط صحت وضو (مانند پاک بودن اعضا، عدم ضرر آب، مباح بودن آب و ظرف). احکام مسح روی جوراب و کفش در شرایط خاص. مبطلات وضو و اعمالی که وضو شرط صحت یا جواز آن‌هاست (مانند لمس خط قرآن و نماز). غسل ترتیبی و ارتماسی و حکم رساندن آب به زیر موهای بافته (بنابر احتیاط واجب). اموری که بر جنب حرام است (مانند توقف در مساجد و ورود به حرم ائمه). موارد وجوب تیمم (فقدان آب یا ضیق وقت) و کیفیت دقیق تیمم.

احکام نماز (واجبات، مقدمات و مبطلات): ۱۱ عمل واجب و ۵ رکن نماز (نیت، تکبیرة الاحرام، قیام، رکوع و سجود). لزوم آرامش بدن (طمأنینه) در هنگام تکبیرة الاحرام و ذکرهای واجب. اوقات نماز و وجوب خواندن نماز در هیچ حالتی ترک نمی‌شود. نمازهای واجب (یومیه، آیات، میت، طواف) و نمازهای مستحب (نوافل و شب). احکام نماز مسافر (شرایط هشت‌گانه، حد ترخص، و حکم نماز دانشجویان و رانندگان). مبطلات دوازده‌گانه نماز (مانند حرف زدن عمدی، خنده با صدا و تکتف (دست بسته نماز خواندن)). احکام شکّیات و نماز احتیاط.

احکام روزه و کفارات: اقسام روزه (واجب، مستحب، مکروه و حرام) و شرایط وجوب و صحت آن (از جمله عدم ضرر). موارد وجوب روزه قضا و احکام روزه قضای پدر و مادر بر عهده پسر بزرگتر. مفطرات روزه (مانند فرو بردن سر در آب بنابر احتیاط واجب، باقی ماندن بر جنابت، فرو بردن غبار غلیظ). مقدار و نحوه پرداخت کفاره (اطعام ۶۰ فقیر یا ۶۰ روز روزه). کفاره افطار عمدی قضای رمضان بعد از ظهر (اطعام ۱۰ فقیر). راه‌های اثبات اول ماه قمری (رویت، شهادت دو عادل، حکم حاکم شرع).

وجه تمایز دوره

وجه تمایز اصلی دوره آموزش احکام (احکام عبادات) در رویکرد آموزشی منحصربه‌فرد و منبع مورد اعتماد آن نهفته است. مرجع و محتوای منحصربه‌فرد این دوره، نه تنها رساله عملیه، بلکه رساله آموزشی مقام معظم رهبری است که توسط مرحوم مشفقی تدوین شده و به دلیل استفاده از استفتائات روز، جزوات درس خارج و زبان بسیار ساده و امروزین، برای تمام اقشار جامعه، حتی کسانی که با اصطلاحات فقهی آشنایی ندارند، کاربردی و قابل فهم است. این سبک، برخلاف رساله‌های عملیه قدیمی که عمدتاً به صورت پرسش و پاسخ هستند و فقط به یک موضوع جزئی می‌پردازند، جامعیت مباحث مرتبط با یک موضوع (مانند تقلید یا طهارت) را تضمین می‌کند و از لحاظ شرعی، عمل به محتوای این رساله، مجزی و مُبَرِّی ذِمّه است.

ساختار برنامه‌ریزی‌شده و تأکید بر تمرین یکی دیگر از ویژگی‌های مهم دوره است. این ساختار منظم و برنامه‌ریزی‌شده، امکان تثبیت و ماندگاری احکام را در ذهن مخاطب فراهم می‌آورد. نکته مهم دیگر، تأکید موکد استاد بر پاسخگویی به پرسش‌های آخر هر درس است. استاد تأکید دارند که احکام "فرار" هستند و بدون تمرین و پاسخگویی منظم، در ذهن باقی نخواهند ماند و مکلف در زمان نیاز به پاسخ دقیق شرعی، دچار مشکل می‌شود. این روش، یادگیری را منظم و پایدار می‌کند و به مخاطب می‌آموزد که چگونه به تنهایی به پاسخ برخی سوالات مشابه در زمینه‌های فقهی دست یابد.

سبک تدریس حجت‌الاسلام ندایی بر رفع شبهات و ارائه نکات کلیدی مبتلابه تمرکز دارد. این دوره به مخاطب می‌آموزد که چگونه به تنهایی به پاسخ برخی سوالات مشابه در زمینه‌های فقهی دست یابد. همچنین، بر تلفظ صحیح عربی و آرامش بدن (طمأنینه) در هنگام ادای ذکرهای واجب و مستحب تأکید می‌شود تا حضور قلب و خشوع در عبادات تقویت گردد. علاوه بر این، در مواردی که فتوای مرجع تقلید به صورت احتیاط واجب است، به مخاطب آموزش داده می‌شود که می‌تواند با مراعات شرایط، به مجتهد دیگری رجوع کند. این شیوه تضمین می‌کند که مخاطب با آگاهی کامل، وظیفه شرعی خود را به بهترین نحو انجام دهد و در عمل دچار عسر و حرج نشود.