شناسنامه ساختاری دوره

عنوان دوره: نقد و بررسی مسیحیت
مدرس: حجت‌الاسلام کاشانی
رویکرد علمی: بررسی مستند و نقادانه متون بر پایه تحلیل تطبیقی و فهم روش‌مند ادیان.

در دنیای امروز که گفت‌وگوی بین ادیان و شناخت متقابل، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای هر پژوهشگر دینی است، آشنایی دقیق با مبانی و محتوای مسیحیت اهمیت ویژه‌ای دارد. دوره‌ی نقد و بررسی مسیحیت با تدریس حجت‌الاسلام کاشانی فرصتی است برای ورود نظام‌مند و عمیق به شناخت یکی از بزرگ‌ترین ادیان الهی. این دوره نه از سر تعصب، بلکه با هدف فهم علمی و مستندِ منابع مسیحی برگزار شده است تا مخاطب با مراجعه مستقیم به کتاب مقدس و تحلیل تطبیقی آن با آموزه‌های اسلام، تصویری روشن و انتقادی از مبانی فکری و تاریخی مسیحیت به دست آورد.

در این دوره، استاد کاشانی با بیانی دقیق و مستند، مسیر مطالعه‌ی مسیحیت را از شناخت ساختار کتاب مقدس آغاز می‌کند و سپس به تحلیل احکام، تاریخ تدوین متون مقدس، و تفاوت دیدگاه‌های کلیساهای مختلف می‌پردازد. در ادامه، مباحثی چون خشونت در متون مقدس، مفهوم جهاد در تورات و انجیل، و بشارت‌های پیامبر اسلام در متون مسیحی مطرح می‌شود. این دوره با اتکا به متون اصلی و بدون داوری‌های سطحی، به مخاطب می‌آموزد که چگونه با نگاهی نقادانه، مستدل و منصفانه، آموزه‌های مسیحیت را مطالعه و تحلیل کند.

اهداف کاربردی

هدف این دوره صرفاً افزایش اطلاعات عمومی نیست، بلکه پرورش قدرت تحلیل تطبیقی و نقد مستند در حوزه‌ی ادیان است. مخاطب در این دوره می‌آموزد که چگونه میان «شناخت» و «قضاوت» تمایز بگذارد و با روش مستند به متن، باورهای مسیحیان را ارزیابی کند.

از مهم‌ترین نیازهایی که این دوره پاسخ می‌دهد، یکی فقدان آگاهی دقیق از ساختار درونی کتاب مقدس است که اغلب تنها به انجیل فروکاسته می‌شود. شرکت‌کنندگان می‌فهمند که کتاب مقدس مسیحیان مجموعه‌ای است از ۶۶ کتاب در دو بخش عهد عتیق و عهد جدید که هر کدام تاریخ، زبان و نویسندگان متفاوتی دارند.

همچنین، این دوره نیاز پژوهشگران دینی به شناخت تحول احکام، تأثیر پولس در تغییر شریعت، و مسئله‌ی تحریف متون را برطرف می‌کند. در سطح اجتماعی نیز، دوره در پاسخ به تبلیغات رسانه‌ای علیه اسلام، مخاطب را مجهز به دانش تطبیقی درباره خشونت و جهاد در متون مسیحی می‌کند تا بتواند با استناد دقیق و علمی، از موضع منطقی در گفت‌وگوهای بین‌دینی سخن بگوید.

مخاطبان دوره

طلاب، پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌ی مطالعات تطبیقی ادیان

علاقه‌مندان به گفت‌وگوی بین‌دینی و مطالعات مسیح‌شناسی

مدرسین معارف اسلامی و الهیات تطبیقی

فعالان فرهنگی و رسانه‌ای در حوزه‌ی پاسخ به شبهات دینی

افرادی که می‌خواهند با منابع اصیل مسیحیت به‌صورت مستقیم آشنا شوند

پژوهشگرانی که به دنبال فهم تاریخی از تدوین و تحول کتاب مقدس هستند

مخاطبانی که قصد دارند از موضع علمی به پاسخ‌گویی به نقدهای مسیحیان نسبت به اسلام بپردازند

دستاوردهای یادگیری دوره

پس از گذراندن دوره‌ی نقد و بررسی مسیحیت، مخاطب توانایی تحلیل مستند متون مسیحی را به‌دست می‌آورد و می‌تواند میان آموزه‌های اصلی، تفاسیر کلیسایی و برداشت‌های تاریخی تمایز قائل شود. شرکت‌کننده با درک ساختار درونی عهد عتیق و عهد جدید، نحوه‌ی شکل‌گیری انجیل‌ها، و سیر تاریخی تدوین کتاب مقدس آشنا می‌شود.

او می‌تواند احکام و شریعت مسیحی را با احکام اسلام به‌صورت تطبیقی مقایسه کرده و تأثیر پولس در تغییر آموزه‌های اصیل مسیحیت را تحلیل کند. همچنین با مطالعه‌ی دقیق آیاتی از کتاب مقدس، توانایی شناسایی الگوهای خشونت و جهاد در متون یهودی و مسیحی را پیدا کرده و خواهد آموخت که بشارت‌های پیامبر اسلام در متون مقدس چگونه قابل استناد و تحلیل هستند. در پایان، مخاطب نه‌تنها درک عمیق‌تری از الهیات مسیحی می‌یابد، بلکه مهارت گفت‌وگوی بین‌دینی بر پایه‌ی متن و استدلال را نیز در خود پرورش می‌دهد.

چه چیزی می‌آموزید؟

ساختار کامل کتاب مقدس شامل عهد عتیق و عهد جدید

تاریخ نگارش، زبان‌ها و نسخه‌های مختلف متون مقدس

آشنایی با اناجیل چهارگانه و جایگاه آنها در الهیات مسیحی

بررسی دیدگاه اسلام نسبت به انجیل و وحی عیسی مسیح

تحلیل احکام اخلاقی و جزایی در کتاب مقدس و مقایسه با فقه اسلامی

شناخت تحریف‌ها، تغییرات و تفاوت نسخه‌های کاتولیکی و پروتستانی

بررسی مستند خشونت‌ها، جهادها و جنگ‌ها در تورات و انجیل

شناسایی بشارت‌های پیامبر اسلام در تورات و انجیل

آشنایی با شخصیت پولس و نقش او در تحول شریعت مسیحی

مهارت تحلیل تطبیقی و مستندسازی در مناظره‌ها و گفت‌وگوهای دینی

وجه تمایز دوره

دوره‌ی نقد و بررسی مسیحیت با تدریس حجت‌الاسلام کاشانی بر پایه‌ی متون اصلی و بدون اتکا به تفسیرهای ثانوی یا منابع جانبی طراحی شده است. وجه تمایز این دوره در رویکرد مستند و تطبیقی آن است؛ بدین معنا که هر بحث مستقیماً با استناد به آیات کتاب مقدس بررسی می‌شود و مقایسه‌ی آن با مفاهیم قرآنی و اسلامی به‌صورت تحلیلی صورت می‌گیرد.

سبک تدریس استاد کاشانی، ترکیبی از تحلیل تاریخی، زبانی و الهیاتی است. در این روش، مخاطب نه‌تنها با محتوای متن آشنا می‌شود بلکه منطق درونی تفکر مسیحی را نیز درک می‌کند. جلسات دوره به‌ترتیب از مبانی آغاز می‌شود و به‌تدریج به مباحث عمیق‌تر مانند تحریف متون، خشونت مذهبی و بشارت پیامبر اسلام می‌رسد. این ساختار تدریجی باعث می‌شود که مخاطب از مطالعه‌ی صرف به تحلیل انتقادی برسد.

نکته بسیار مهم (پرهیز از تعصب و داوری شتاب‌زده): استاد با تأکید بر اصول انصاف و استناد به منابع خود مسیحیان، گفت‌وگویی علمی و آرام را هدایت می‌کند که در آن، هدف نه تخریب، بلکه شناخت حقیقت دینی از منظر تاریخی و الهیاتی است. منابع مورد استفاده تنها همان کتاب مقدس و اقوال رسمی کلیساها هستند، بدون افزودن روایت‌های غیرمعتبر یا منابع جانبی.

در پایان، وجه متمایز اصلی دوره را می‌توان در ترکیب روش پژوهشی، استناد متنی و مقایسه‌ی تطبیقی میان اسلام و مسیحیت دانست. این رویکرد باعث می‌شود که شرکت‌کننده نه‌فقط دانشی توصیفی، بلکه نگاه تحلیلی و انتقادی به الهیات مسیحی به دست آورد و بتواند در عرصه‌ی مطالعات دینی و گفت‌وگوی بین‌الادیان، با قدرت استدلال و شناخت دقیق متون سخن بگوید.