معرفی دوره
نحو
زبان عربی، نه تنها ابزاری برای ارتباط، بلکه کلید ورود به سرای وحی و فهم ظرافتهای کلام وحیانی است؛ پیمودن این مسیر، نیازمند نقشهای دقیق و نظاممند است تا پوینده راه را از لغزشهای زبانی و کجفهمیهای معنایی مصون بدارد. دوره آموزشی تدریس کتاب «نحو کاربردی متوسطه» با تدریس شایسته حجتالاسلام ایرانی، گامی بلند و تخصصی برای کسانی است که پس از گذراندن مراحل مقدماتی، در پی تسلط بر ساختارهای پیچیدهتر کلام عرب و تحلیل دقیق متون دینی هستند. این دوره با نگاهی عمیق به ارکان جمله و قیود کلام، تلاش میکند تا مفاهیم نحوی را از پوسته انتزاعی خارج کرده و در کالبد کاربردی به دانشپژوهان عرضه نماید.
محتوای این دوره، در ۵۱ درس تنظیم شده و به مثابه پلی مستحکم، دانشپژوه را از مباحث پایه به سطوح عالی تحلیل متن سوق میدهد. حجتالاسلام ایرانی در این جلسات با تمرکز بر مباحثی نظیر نواسخ، منصوبات، توابع و اعراب فعل مضارع، میکوشد تا ملکه استنباط قواعد را در ذهن مخاطب تقویت کند. عبور از مباحث لفظی و ورود به ساحت اعراب تقدیری و محلی، و همچنین بررسی جملات دارای محل اعرابی، از ویژگیهای برجسته این دوره است که به فهم عمیق بطون آیات قرآن کریم و روایات معصومین (ع) منجر میگردد.
اصلیترین رسالت دوره تدریس کتاب «نحو کاربردی متوسطه»، ایجاد مصونیت برای زبان و اندیشه در مواجهه با متون اصیل عربی است؛ چرا که علم نحو، دانش صیانت لسان از خطای لفظی در کلام عرب است. این دوره نیازی حیاتی را برطرف میسازد: توانمندی در تجزیه و ترکیب (اعرابگذاری) دقیق کلمات بر اساس جایگاه ساختاری آنها در جمله، به گونهای که دانشپژوه بتواند میان عامل و معمول تمایز قائل شده و اثر هر یک را در معنا بازشناسد. از آنجا که تغییر یک حرکت (مانند فتحه به ضمه) در انتهای کلمه میتواند معنای عبودیت را به کفر مبدل سازد (نظیر آیه «ابتلاء ابراهیم ربُّه»)، هدف این دوره آموزش مهندسی چیدمان کلمات برای جلوگیری از چنین تصادمهای معنایی است. علاوه بر این، دوره مذکور با آموزش روش تحویل به مصدر و درک ضمایر شان و قصه، مهارتهای نگارشی و قدرت قلم مخاطبان را ارتقا داده و آنان را برای نگارش مقالات و متون علمی به زبان عربی آماده میسازد. در نهایت، هدف نهایی این است که مخاطب با استفاده از ابزار نحو، به فهم نظاممند قرآن و حدیث دست یافته و از تفسیرهای سلیقهای و اشتباه مصون بماند.
طلاب علوم دینی که در مسیر اجتهاد و فهم عمیق متون حوزوی گام برمیدارند.
دانشجویان رشته زبان و ادبیات عرب و الهیات که به دنبال تقویت بنیه علمی خود در بخش نحو هستند.
پژوهشگران و مفسران قرآن کریم که نیازمند ابزارهای دقیق برای تحلیل نحوی آیات الهی میباشند.
مدرسان ادبیات عرب که مایل به آشنایی با شیوههای نوین تدریس و مثالهای کاربردی هستند.
علاقهمندان به معارف نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه که میخواهند لذت فهم مستقیم کلام معصوم را تجربه کنند.
کسانی که دوره نحو مقدماتی را پشت سر گذاشته و آماده ورود به جزئیات و استثنائات زبان عربی هستند.
پس از پایان دوره تدریس کتاب «نحو کاربردی متوسطه»، دانشپژوه به مهارتی دست مییابد که میتواند ساختار درونی جملات را به دقت کالبدشکافی کرده و نقش هر کلمه را اعم از فاعل، نائب فاعل، مبتدا و خبر یا انواع منصوبات شناسایی کند. یادگیرنده قادر خواهد بود تفاوتهای ظریف میان اعراب لفظی، تقدیری و محلی را درک کرده و در متون پیچیده، کلمات مبنی را از معرب بازشناسد. همچنین، توانایی تحلیل نواسخ کلام (کان، انّ، لای نفی جنس و افعال مقاربه) و فهم تغییرات اعرابی ناشی از ورود آنها بر جمله، از دیگر دستاوردهای این دوره است. دانشپژوه با تسلط بر مباحث توابع (نعت، عطف، بدل و تاکید)، قدرت تبیین خصوصیات و ویژگیهای موصوفات و موکدات را در کلام عربی پیدا کرده و در نهایت میتواند جملات را به مفرد (مصدر) تحویل برده و جایگاه اعرابی کل جمله را در ساختار متن مشخص نماید.
مبانی کلام و اسناد نحوی: شناخت ارکان اصلی جمله (مسند و مسندالیه) و تفکیک میان جمله اسمیه و فعلیه
نظام اعرابی نامها: بررسی اعراب اصلی و نیابی در اسمهای معرب و شناخت اسمهای غیرمنصرف و اسباب منع صرف
مبنیات و ضمایر: تحلیل دقیق ضمایر متصل و منفصل، اسمهای اشاره و موصولات و درک مفهوم ضمیر شان و قصه
نواسخ و تغییردهندههای جمله: یادگیری عمل افعال ناقصه، حروف مشبهة بالفعل، افعال مقاربه و لای نفی جنس
قیود حدس و ذات (منصوبات): تسلط بر انواع مفعول (به، مطلق، فیه، له، معه) و شناخت احکام حال و تمیز
استثنا و احکام آن: شناخت ادوات استثنا و اعراب مستثنا در حالتهای مختلف کلام (تام، مفرغ، موجب و غیرموجب)
اسمهای مجرور: بررسی حروف جر و معانی آنها به همراه مباحث عمیق اضافه لفظی و معنوی
توابع پنجگانه: آموزش قواعد نعت، عطف بیان، عطف به حروف، تاکید و بدل
اسمهای عامل: چگونگی عمل کردن مصدر، اسم فاعل، اسم مفعول، صفت مشبهه و اسم تفصیل در جمله
اعراب و بنای افعال: شناخت حالات ماضی، مضارع و امر و عوامل نصب و جزم فعل مضارع
تحلیل جملات: شناسایی جملات دارای محل اعرابی و جملات فاقد محل اعراب
دوره تدریس کتاب «نحو کاربردی متوسطه» به چند دلیل بنیادی از سایر دورههای مشابه متمایز است. نخست، رویکرد تمثیلی و بصری استاد است؛ ایشان برای تفهیم مباحث خشک نحوی از تشبیهات ملموسی چون مهندسی ساختمان (آجرها و ستونها به مثابه کلمات و ارکان)، اجزای خودرو (ترمز و گاز برای نشان دادن اهمیت جایگاه کلمات)، و کشنده و تریلر (برای تبیین رابطه موصول و صله) استفاده میکنند که باعث ماندگاری مطالب در ذهن میشود. دوم، سبک تدریس تطبیقی است؛ در هر جلسه، قواعد آموخته شده بلافاصله بر آیات قرآن کریم و روایات نهجالبلاغه تطبیق داده میشود تا دانشپژوه حلاوت کاربرد نحو را در فهم دین بچشد.
سوم، تعامل فعال با مخاطب از طریق تمرینهای کلاسی و ترغیب به نویسندگی است؛ حجتالاسلام ایرانی معتقد است نحو باید به قلم جاری شود، لذا از شاگردان میخواهد مفاهیم را تعریف کرده و بر اساس آنها مقاله بنویسند تا قدرت نگارش آنها تقویت شود. چهارم، ساختار جلسات به گونهای طراحی شده که از اطاله کلام پرهیز شده و هر جلسه در زمانی کوتاه اما پرمحتوا (حدود ۲۰ دقیقه) ارائه میگردد تا با ظرفیت تمرکز مخاطبان امروزی سازگار باشد. در نهایت، استفاده از منابع معتبر و پل زدن میان نحو مقدماتی و پیشرفته، این دوره را به یک بسته آموزشی جامع و خودکفا تبدیل کرده است.
علم نحو در این دوره، همچون لنگری برای کشتی معنا توصیف شده است که کلمات پراکنده را در ساحل مقصود متکلم به سامان میرساند. همانطور که در یک خانواده، فعل نقش پدر را ایفا کرده و سایر اجزا همچون فرزندان به او تعلق دارند، این دوره نیز به دانشپژوه میآموزد تا تکیهگاه هر کلمه را در طوفان عبارات پیدا کند. دوره تدریس کتاب «نحو کاربردی متوسطه» با تکیه بر این نگاه نظاممند، فراتر از یک کلاس ساده، یک تجربه فکری برای بازخوانی متون فاخر است.
تعداد دانشجو
۵۴
مدت دوره
16 : 52 : 32
امتیاز (۲ نفر)
۵ از ۵
بارگذاری شده
% ۱۰۰
