در جهانی که حجم اطلاعات هر روز افزایش می‌یابد و فرصت تفکر عمیق کاهش پیدا کرده است، فراگیری روش تحصیل معارف دینی و تعمیق فهم ضرورتی است انکارناپذیر. بسیاری از دانش‌پژوهان، طلاب و حتی علاقه‌مندان به علوم انسانی، سال‌ها به تحصیل می‌پردازند بی‌آن‌که مهارت درست «فهمیدن» و «به‌کاربستن» آنچه آموخته‌اند را بیاموزند. این دوره با تدریس حجت‌الاسلام حسین فاطمی، تلاشی است برای بازگرداندن روح «تفکر، تفقه و تأمل» به نظام یادگیری دینی. در آغاز دوره، استاد با طرح پرسش‌هایی بنیادین در باب ضعف‌های نظام آموزشی حافظه‌محور، مخاطب را به ضرورت اصلاح روش یادگیری و بازگشت به فهم اصیل اسلامی دعوت می‌کند.

در ادامه، شرکت‌کننده با ساختار دقیق ذهن در فرآیند یادگیری آشنا می‌شود؛ از شناخت عملکردهای ذهنی همچون مقایسه، تجزیه، ترکیب و انتزاع گرفته تا کشف روابط میان اجزا و کل، که اساس فهم را تشکیل می‌دهد. این دوره، سفری منظم از «دانش حافظه‌ای» به «فهم کاربردی» است؛ سفری که در آن علم‌آموز می‌آموزد چگونه مفاهیم را نه فقط حفظ، بلکه در زندگی خود جاری کند. محتوای دوره در یازده جلسه تنظیم شده و گام‌به‌گام به مباحثی چون تمرکز، حافظه، مرور هوشمند، نمایه‌زنی، یادداشت‌برداری حرفه‌ای و قفسه‌بندی ذهنی می‌پردازد تا فراگیر، روش یک طلبه پژوهشگر و متفکر را در تحصیل و تحقیق بیاموزد.

اهداف کاربردی

دوره‌ی روش تحصیل معارف دینی و تعمیق فهم با هدف ارتقای کیفیت یادگیری و جایگزینی رویکرد فهم‌محور به‌جای حافظه‌محور طراحی شده است. در این دوره، مخاطب می‌آموزد که مشکل اصلی نظام آموزشی امروز، نه کمبود محتوا بلکه ناتوانی در تبدیل علم به «ادراک عملی» است. از این‌رو، هدف اصلی دوره آن است که دانش‌پژوه بتواند با تقویت فرآیندهای ذهنی، افزایش دقت و تمرکز، و مدیریت آگاهی، به فهمی برسد که در رفتار و تصمیم‌گیری‌اش اثر بگذارد.
دوره نیازهای فراگیران را در چند بعد پاسخ می‌دهد: نیاز به روش‌مندی در مطالعه و تحقیق، نیاز به انسجام ذهنی و نظم در اندیشه، نیاز به مرور مؤثر و حافظه پایدار، و نیاز به مهارت در نمایه‌زنی، یادداشت‌برداری و تحلیل مفاهیم دینی.
در پایان، شرکت‌کننده قادر خواهد بود میان مباحث فکری، اخلاقی و معرفتی ارتباط برقرار کند، مفاهیم را از سطح به عمق برساند، و بر اساس الگوی اسلامیِ علم‌آموزی، مسیر رشد خویش را به‌صورت آگاهانه و هدفمند طراحی نماید.

مخاطبان دوره

طلاب، دانش‌پژوهان و دانشجویان علاقه‌مند به علوم دینی و معرفتی
پژوهشگران حوزه‌ی تعلیم و تربیت اسلامی
اساتید و مربیانی که می‌خواهند شیوه‌ی تدریس خود را از حافظه‌محور به فهم‌محور تغییر دهند
دانشجویان علوم انسانی که به دنبال شیوه‌ای عمیق برای مطالعه و پژوهش هستند
معلمان و مربیان دینی مدارس و مراکز فرهنگی
هر فردی که می‌خواهد شیوه‌ی یادگیری، مطالعه و به‌کارگیری دانش خود را اصلاح کند

دستاوردهای یادگیری دوره

پس از گذراندن این دوره، فراگیر به مهارتی جامع در یادگیری مؤثر و تفکر نظام‌مند دست می‌یابد. او می‌تواند به‌جای حفظ پراکنده‌ی مطالب، ساختاری منسجم از مفاهیم بسازد و بین دانسته‌های خود ارتباط برقرار کند. شرکت‌کننده می‌آموزد چگونه علم را از سطح تکرار و نقل قول به مرحله‌ی تحلیل، ترکیب و تولید ایده ارتقا دهد.
از منظر رفتاری، این دوره در پی آن است که علم‌آموز «فهم خود را در رفتار نشان دهد»؛ یعنی دانشی که آموخته، در تصمیم‌گیری‌ها، واکنش‌ها و اخلاق او جاری گردد. در پایان، فراگیر با ذهنی طبقه‌بندی‌شده، حافظه‌ای فعال، تمرکزی پایدار و قدرت خلاقیت در استنباط مفاهیم مواجه خواهد بود.

چه چیزی می‌آموزید؟

درک تفاوت یادگیری حافظه‌ای و یادگیری فهم‌محور
شناخت چهار عملکرد اصلی ذهن: مقایسه، تجزیه، ترکیب، انتزاع
شناسایی لایه‌های فهم از سطح ادراکی تا سطح کاربردی
مهارت در نمایه‌زنی و کلیدواژه‌سازی ذهنی
روش‌های قفسه‌بندی ذهنی و سازمان‌دهی دانش
آشنایی با منحنی فراموشی ابینگهاوس و تکنیک مرور فاصله‌دار
تمرین‌های تمرکز و توجه آگاهانه برای یادگیری پایدار
شیوه‌ی یادداشت‌برداری علمی و فیش‌برداری الکترونیکی
مدل‌های سه‌گانه‌ی یادگیری (مورچه‌ای، عنکبوتی و زنبوری)
نحوه‌ی تبدیل علم به فهم اخلاقی و رفتاری
استفاده از ابزارهای دیجیتال مانند OneNote برای نظم یادگیری
تکنیک‌های تولید ایده و خلاقیت علمی از طریق ترکیب مفاهیم

وجه تمایز دوره

دوره‌ی روش تحصیل معارف دینی و تعمیق فهم با سایر دوره‌های آموزشی تفاوتی بنیادین دارد. این دوره نه صرفاً به انتقال دانش، بلکه به آفرینش فهم می‌پردازد. در حالی که اغلب دوره‌ها بر حفظ اطلاعات تمرکز دارند، استاد حجت‌الاسلام حسین فاطمی با رویکردی تحلیلی و الهام‌گرفته از آموزه‌های معرفتی اسلام، مسیر یادگیری را به سفری درونی تبدیل می‌کند.
سبک تدریس استاد ترکیبی است از تحلیل مفهومی، مثال‌های عینی، تمرین‌های ذهنی و دعوت به تأمل شخصی. او با استفاده از زبان روان و استدلالی، مفاهیم پیچیده‌ی روان‌شناسی یادگیری و مبانی دینی را در قالبی ساده و کاربردی بیان می‌کند. هر جلسه، بر اساس نیاز واقعی مخاطب طراحی شده و با تمرین‌های عملی و پرسش‌های تفکربرانگیز همراه است.

ساختار جلسات از نظم منطقی پیروی می‌کند: ابتدا نقد وضعیت موجود آموزش، سپس معرفی فرآیندهای ذهنی و لایه‌های فهم، و در پایان آموزش ابزارهای عملی برای تثبیت دانش. در جلسات میانی، فراگیر با مهارت‌هایی چون نمایه‌زنی، کلیدواژه‌نویسی، مرور فاصله‌دار و یادداشت‌برداری مؤثر آشنا می‌شود و در جلسات پایانی به قفسه‌بندی ذهنی، خلاقیت و پیوند مفاهیم می‌رسد.
این دوره با ارائه‌ی مثال‌هایی از متون دینی، آثار اخلاقی و تجربه‌های آموزشی، ذهن مخاطب را از حالت مصرف‌کننده‌ی اطلاعات به تولیدکننده‌ی معنا تبدیل می‌کند.

ویژگی ممتاز دیگر این دوره، تعامل فعال با مخاطب است. در طول جلسات، استاد با طرح پرسش‌های راهبردی، تمرین‌های عملی و دعوت به مشارکت، مخاطب را از حالت شنونده‌ی منفعل به پژوهشگری فعال تبدیل می‌کند. تأکید بر «خودآموزی» و «درک شخصی» از معارف دینی، به شرکت‌کننده کمک می‌کند تا رابطه‌ای عمیق‌تر با موضوع برقرار کند.

همچنین در این دوره، بهره‌گیری از مفاهیم بین‌رشته‌ای همچون روان‌شناسی شناختی، منطق فهم و مهارت‌های مطالعه، به شیوه‌ای منسجم و اسلامی صورت گرفته است؛ به‌گونه‌ای که محتوای دوره هم با مبانی علوم تربیتی نوین هم‌خوانی دارد و هم بر اصول معرفتی و فطری انسان تأکید می‌کند.

در پایان، می‌توان گفت روش تحصیل معارف دینی و تعمیق فهم نه فقط یک دوره‌ی آموزشی، بلکه یک مسیر تحول فکری است؛ مسیری که علم‌آموز را از مرحله‌ی «دانستن» به مرحله‌ی «درک و زیستنِ دانسته‌ها» هدایت می‌کند. این دوره برای هر جوینده‌ی حقیقت که می‌خواهد یادگیری را به یک سلوک آگاهانه تبدیل کند، گامی ضروری است.