از اعتراض تا اغتشاش (بررسی چرایی، چگونگی، عوامل و خسارات)

از اعتراض تا اغتشاش

بررسی چرایی، چگونگی،عوامل و خسارات

اعتراض

در 7دی ماه 1404نا آرامی هایی در خیابان های ایران رخ داد که به سرعت و در ابعاد و لایه های مختلف تقریبا کل کشور را در نوردید. برای شفاف شدن لایه های پر ابهام این رخداد ابتدا باید نگرشی منصفانه و روایت گونه به اتفاقات داشته باشیم تا قضاوت عادلانه به دست آوریم و سپس هر کدام از ابعاد و لایه های آن را به صورت مجزا مورد دقت قرار دهیم تا به نتیجه ای عادلانه دست یابیم. بنابراین در دو بخش اعتراض و اغتشاش به مساله می پردازیم

علت شروع اعتراضات

شروع اعتراضات بیشتر جنبه ی اقتصادی داشت. موج گسترده‌ای از تجمع‌های اعتراضی و اعتصاب‌ها در پی وخامت شدید شرایط اقتصادی، افزایش تورم، افزایش نرخ ارز، بی‌ثباتی بازار و سقوط ارزش ریال از بازار بزرگ تهران و مراکز تجاری پیرامون آن آغاز شد و در ادامه به سراسر کشور گسترش یافت.[1]

در روز یکشنبه هفتم دی ماه ۱۴۰۴، و همزمان با عبور قیمت دلار از یک میلیون و ۴۵۰ هزار ریال و رکوردشکنی بی‌سابقه و ادامه دار قیمت ارزهای خارجی و کاهش ارزش پول ملی موجی از اعتراضات در ایران آغاز شد.در پی افزایش این قیمت‌ها، برخی مغازه‌داران در پایتخت، اقدام به بستن مغازه‌های خود کردند. کسبه با تجمع اعتراضی خود در خیابان جمهوری تهران که به عنوان مرکز فروش موبایل در ایران شناخته می‌شود به اعتراض پرداختند.

[2]بر پایه گزارش گاردین، بحران اقتصادی زمینه‌ساز بنیادی اعتراضات بود [3]

تحلیلگران اقتصادی این دگرگونی‌ها را به سیاست‌های پولی و مالی دولت، مدیریت بد اقتصادی، کسری‌های مزمن بودجه و تداوم تحریم‌های بین‌المللی نسبت دادند. این فشارها در سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ بیشتر شد؛ دوره‌ای که در آن نرخ تورم افسارگسیخته از ۴۰ درصد فراتر رفت و برپایه آمار رسمی، نرخ تورم سالانه تا دسامبر ۲۰۲۵ به ۴۲٫۲ درصد رسید، در حالی که قیمت مواد غذایی ۷۲ درصد افزایش یافت و توان سودآوری کسب‌وکارها را بسیار سست کرد.

بنگاه‌های اقتصادی به‌ویژه اصناف و بازاریانی که به کالاهای وارداتی وابسته بودند بسیار آسیب دیدند، زیرا نوسانات زیاد نرخ ارز توان قیمت‌گذاری، تأمین کالا و تداوم فعالیت اقتصادی را از فروشندگان گرفت. اقدامات دولتی نیز این چالش‌ها را برانگیخته‌تر کرد؛ مانند حذف یارانه‌ها از کالاهای اساسی، اصلاح تعرفه‌های وارداتی و حذف یارانه نقدی برای نزدیک به ۷ میلیون خانوار در اوایل همان سال، در حالی که نظام قیمت‌گذاری بنزین به مدل سه‌نرخی تغییر یافت و هزینه سوخت را برای کسب‌وکارهای وابسته به حمل‌ونقل افزایش داد. هم‌زمان، کاهش شتابان ارزش ریال قدرت خرید و سودآوری را تضعیف کرد و تا اواخر دسامبر ۲۰۲۵ به پایین‌ترین سطح تاریخی خود، یعنی نزدیک به ۱٫۴۴۵ میلیون ریال در برابر هر دلار آمریکا، سقوط کرد؛ رخدادی که واردات را بسیار پرهزینه ساخت و فشارهای تورمی را افزایش داد.این تجمع‌ها بلافاصله به سایر اصناف از جمله در بازار بزرگ تهران نیز کشیده شد. اعتراضی به حق و البته در چارچوب قوانین و مقررات که به ناگاه مسیر و ابعاد آن کاملا دگرگون شد. شعارها هنجارشکنانه، مطالبات خشونت آمیز و خونین، همنوایی ها و حمایت ها از خارج مرزها همه چیز را کاملا به سمت وسوی وحشتناکی سوق داد که بیشتر از آن به یک اغتشاش یا شبه کودتا یاد می کنند. [4]

چرا اعتراض از بازار شروع شد؟

همانطور که اشاره کردیم اعتراضات از بازار و ناشی از تورم و کمبود کالاها بود که قدرت خرید مردم را به شدت کاهش می داد و ریتم عرضه و تقاضای بازار را ناهمگون کرده بود. دو مولفه بسیار مهم که عامل اعتراض بازاریان شد و ما آن را (اعتراض به حق) می نامیم باید برای درک دقیق این حرکت در نظر گرفت.

1-صنف بازاریان ایران در گذشته صاحب مغازه و صاحب ملک بودند و اگر چنین شوک های اقتصادی به آنها وارد می شود تاب آوری بیشتری داشتند. یک پژوهش جامعه شناسی به این نتیجه اشاره می کند که اکنون غالب بازاریان مستاجر هستند و افزایش اجاره ها باعث شده مغازه داران آن را از محل افزایش سود بر کالاها تامین کنند که خود عامل گرانی است. و تقاضا را کاهش می دهد.

2- گرانی کالا که مشکل تامین اجناس را برای مغازه دارها به وجود آورده. شاید این جمله مغازه داران به گوش ما خورده باشد که (هر چه می فروشیم نمی توانیم جایش را در قفسه ها پر کنیم) بنابراین بازاریان از دوسو شوک اقتصادی را درک می کنند و برای اعلام مطالبات خود اعتراض کرده و اقدام به بستن مغازه ها کردند.

چگونگی شروع اعتراضات

یکشنبه هفتم دی‌ماه، همانطور که اشاره شد در مدت چند ساعت قیمت سکه طلا در بازار تهران چند میلیون گران شد و تا ۱۷۰میلیون تومان هم رسید و قیمت دلار به ۱۴۳هزار تومان افزایش یافت. هم‌زمان با تشدید رکود بازار، تجمع‌های اعتراضی در بازار‌های مختلف تهران شکل گرفت.معترضان در تقاطع خیابان‌های جمهوری و حافظ تهران و پاساژ‌های چارسو و علاءالدین، مرکز فروش موبایل در پایتخت، شعار‌های اعتراضی سردادند. در بازار شوش هم مغازه‌داران به نشانه اعتراض مغازه‌هایشان را ترک و در خیابان تجمع کردند. از بازار آهن شوش هم گزارش‌هایی مبنی بر اعتراض و تعطیلی مغازه‌ها منتشر شد.[5]

نوسانات غیرقابل پیش‌بینی نرخ ارز باعث شد بسیاری از فروشندگان از انجام معامله خودداری کنند و مشتریان نیز در انتظار ثبات نسبی بازار، خریدهای خود را به تعویق بیندازند که رکود بیشتر را به همراه دارد.بررسی ها نشان می دهد این حرکت که از بازاریان شروع شد یک اعتراض واقعی بود و در صدد اعلام مطالبات خود بودند این مطالبات در شعارها نمود بیشتری دارد.

معترضان شعار می داند:

فقر، فساد، گرونی/ میریم تا سرنگونی

گرونی، تورم/ بلای جون مردم

کاسب شرافتمند/ حمایت، حمایت

کاسبی‌ها رو بستن/ بی‌غیرتا نشستن

بازاری با غیرت حمایت، حمایت

نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم

ببندید، ببندید( خطاب یه سایر مغازه دارها)

شعارهای سیاسی و هنجارشکنانه نیز در بین شعارها دیده می شود اما بسیار کم است.در مسیر چهارراه استانبول، شعارهایی با مضامین سیاسی از جمله «نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران» و «رضاشاه روحت شاد» از سوی چند نفر از لیدرهای حاضر سر داده شد. با این حال، این شعارها مورد استقبال معترضان و کسبه قرار نگرفت.[6]

در طول مسیر حرکت، گزارش‌هایی از ادامه فشار بر برخی مغازه‌داران برای تعطیلی کسب‌وکار خود توسط تعدادی از معترضان دریافت شده است. این اقدامات که با پرتاب سنگ همراه بود منجر به تعطیلی پاساژ تجارت ایرانیان و برخی صرافی‌ها در مسیر شد. شواهدی وجود دارد که در همان روز اول و ساعات اولیه اعتراض، درگیری هایی در بین معترضین رخ داده که علت آن همراهی نکردن برخی از مغازه داران و تعطیل نکردن مغازه ها بوده همچنین برخی از مغازه داران اساسا موافق اعتراض نبودند و با معترضین منازعه و مجادله داشتند.

واکنش اولیه مسئولان نظام

در همان ابتدای اعتراضات دولت اعلام کرد که گوش شنوا برای شنیدن مشکلات بازاریان و عزم جدی برای حل و فصل آنها دارد. پزشکیان اعلام کرد: معیشت مردم، دغدغه هر روز من است. به وزیر کشور مأموریت دادم از مسیر گفت‌وگو با نمایندگان معترضان، مطالبات برحق آن‌ها را بشنود تا دولت با تمام توان برای رفع مشکلات و پاسخگویی مسئولانه عمل کند.

نمایندگان مجلس ایران از دولت مسعود پزشکیان به خاطر عدم تغییر تیم اقتصادی دولت انتقاد کرده بودند.تیم اقتصادی دولت در بانک مرکزی جلسه‌ای فوری برای بررسی افزایش قیمت ارز و نوسانات بازار تشکیل دادند.

رئیس بانک مرکزی تغییر می کند و همتی مسئولیت را به عهده می گیرد.

این واکنش ها و صحبت های مسئولان نیز تا قبل از اینکه اعتراضات تبدیل به اغتشاش شود حاکی از تعامل و پذیرفتن اعتراضات است.

اغتشاشات

از همان روز اول، اعتراض بازاریان به مسیر جدیدی راه پیدا کرد. مطالبات از حوزه اقتصادی به حوزه سیاسی و امنیتی کشیده شد و از مسیر مسالمت آمیز به سمت و سوی خشونت و آسیب و خسارت حرکت کرد. دو دسته از عوامل در این رابطه دخالت داشتند: عوامل داخلی و عوامل خارجی

عوامل داخلی : این عوامل ترکیبی از عوامل اقتصادی،سیاسی،امنیتی است که به آن می پردازیم.

اقتصادی: اشاره شد که گرانی دلار و کاهش تقاضا در بین بازار باعث رکود شد که بازاریان اقدام به اعتراض کردند.

سیاسی: اوضاع سیاسی کشور در هنگام اعتراضات به نحوی بود که بین قوه مجریه و مققننه اختلافات زیر پوستی و پنهان وجود داشت نمایندگان مجلس در قبال افزایش تورم و گرانی به هیات دولت انتقاد داشتند. اما مشکلات کلان تری هم وجود داشت که در بلند مدت موجبات نارضایتی مردم را فراهم کرده بود:نارضایتی از وضعیت معیشتی، عقب افتادن از توسعه اقتصادی، مشکلات اجتماعی، وجود مقرراتی که موجب کاهش حضور مردم در انتخابات‌های مختلف می‌شود، عدم آزا‌دی فضای مجازی و مسدود بودن بسیاری از بسترهای ارتباطی نوین، وجود بیکاری گسترده بویژه در بین جوانان و تحصیل کردگان، جرم انگاری بسیاری از تخلفات، همگی موجب ناخرسندی جامعه از وضع موجود کشور شده‌اند.

ازسوی دیگر عدم امید به بهبود وضعیت کشور در آینده و نبود چشم انداز روشنی برای داشتن زندگی مناسب و همچنین افزایش مستمر فقر و نابرابری‌ها نیز از بسترهای دیگر بروز اعتراضات هستند.[7]

امنیتی : این مولفه بسیار مهم است. چراکه نفوذ جاسوسان و لو دادن اطلاعات داخلی در داخل هم عجیب است و هم نشان از فعالیت منظم و مداوم گماشتگان دشمن و خائنان داخل دارد

جاسوسان و گماشتگان داخلی

مجموعه ای از عوامل و عناصری در داخل درصدد برهم ریختن امنیت داخلی بودند. برخی به صورت میدانی و البته پنهانی فعالیت می کردند که غالبا فعالیت های آنها در حوزه لو دادن اماکن حساس نظامی، مراکز زیرساختی و مراکز تصمیم گیری بوده که اکنون پس از جنگ آمریکا علیه ایران مشخص شده که بخشی از بانک اطلاعات اسرائیل و آمریکا از همین طریق به دست آمده است. اگر به سابقه جاسوسی در ایران نگاه کنیم افراد معروف و مشهوری را خواهیم دید که از طریق جاسوسی امنیت کشور را تهدید می کنند. این نیروهای گماشته در اغتشاشات نقش اساسی در برهم زدن آرامش و امنیت ایران داشتند[8]

یک تحلیلگر مصری در برنامه زنده توضیح می دهد که بین آمریکا، اسرائیل و غرب یک توافق برای سرنگون کردن نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران انجام شده که از این طریق افراد وطن فروشی را در داخل ایران گماشته تا سرکردگی اغتشاشات را به عهده گرفته و امنیت را به هم بزنند[9]

کوروش کیوانی یکی از صدها جاسوسی بود که این قبیل اطلاعات را به اسرائیل می داد او در اعترافات خود می گوید که پس از یک دوره آموزشی 7روزه در اسرائیل با پوشش یک موتور سوار ایرانگرد و با یک دستگاه جاسوسی که شبیه دستگاه جوش بوده و با باطری موتور کار می کرده لوکیشین و فیلم هایی را برای اسرائیل می فرستاده[10]

سپاه فجر استان فارس اطلاعیه ای داده که ، در پی رصدهای مستمر اطلاعاتی و اشراف کامل سازمان اطلاعات سپاه فجر فارس بر تحرکات عناصر مخل نظم و امنیت عمومی، ۱۵۴ نفر از لیدرهای اصلی و تاثیرگذار اغتشاشات اخیر در سطح استان فارس شناسایی و پس از هماهنگی با مراجع قضایی، در عملیاتی دقیق و غافلگیرانه دستگیر شدند و این عملیات همچنان ادامه دارد.یکی از لیدرهای اصلی مرتبط با خارج از کشور و سازمان تروریستی جاسوسی موساد نیز با انجام اقدامات تخصصی اطلاعاتی و فنی شناسایی و دستگیر شد؛ نامبرده از عناصر محوری در طراحی، سازماندهی و هدایت میدانی اغتشاشات استان فارس بوده و با ایجاد هسته‌های تروریستی در اغتشاشات نقش فعالی با هدف سوق‌دادن اعتراضات به خشونت ایفا کرده است و تا لحظات پایانی با خارج از کشور در ارتباط بوده است؛ براساس اطلاعات به دست آمده نامبرده اطلاعاتی از شخصیت‌ها و اماکن حساس و مهم نظامی، انتظامی و قضایی استان فارس به سرویس‌های جاسوسی بیگانه ارسال و ضمن دریافت وجه نقد آمادگی خود را برای تعرض به این اشخاص و اماکن اعلام کرده است[11]

چهره ها و اقدامات ضد امنیتی

چهره اساسا به کسی گفته می شود که بنابر هر علتی مثلا داشتن هنر، یا ثروت یا قدرت در بین افراد یک کشور یا کشورهای دنیا شناخته شده هستند و محبوبیت دارند. بسیاری از مردم مخصوصا جوانان از این چهره ها الگوگیری می کنند و از آنها حرف شنوی دارند برخی از این چهره ها عامدانه یا غیرعامدانه بر آتش اغتشاشات دمیدند.

«دست خالی نرید تو خیابون، رحم نکنید.»، «مامور دستتون افتاد بهش رحم نکنید.» اکانت ایکس اشکان خطیبی از جمله حساب‌های کاربری بود که صراحتاً تلاشش را بر تحریک جوانان و آشوب‌گران، مستقیماً برای دست زدن به خشونت متمرکز کرده بود.

محمد صادقی، بازیگر که در حال حاضر از فرانسه برای مردم نسخه مبارزه می‌پیچد هم در آغاز فراخوان‌های ساخته شده، از تروریست‌ها خواسته بود تا آمار شرکت‌های زیر ساخت اینترنت و مخابرات و حتی خانه کارمندانش را پیدا کنند تا «در زمان مناسب و شلوغی خیابان» به سراغشان بروند. او هم پروژه را با اعمال خشونت برنامه‌ریزی شده پیش برد، برای کشته و تلفات گرفتن از هر سمتی که مقدور است.

حمید فرخ‌نژاد، احسان کرمی و علی کریمی آشوبگر سابقه‌دار اتفاقات ۱۴۰۱ هم با همین فرمان برای تحریک و ناآرام کردن خیابان تلاش می‌کردند. فارغ از آنکه این چهره‌ها از لندن و فرانسه و نیویورک برای به خیابان آمدن مردم نسخه می‌پیچیدند، رفتارشان از یک الگوی ثابت پیروی می‌کند؛ به خیابان کشاندن مردم و پیام به حلقه‌های آشوب برای درگیر شدن و خسارت زدن به جان و مال مردم. هزینه مالی‌اش را هم موساد برای آشوبگران در نظر گرفته بود؛ ۸۰۰ میلیون به ازای کشتن هر نفر. اکانت‌های متعدد و جعلی و تازه ساخته شده در جریان این آشوب هم همین خط را دنبال می‌کردند و از آشوب‌گران می‌خواستند که دست پر و مسلح وارد خیابان شوند. [12]

تهییج اغتشاشات توسط برخی از چهره معروف مانند قائدی بازیکن تیم ملی با انتشار تصویری از فردی که مقابل پلیس نشسته است: از جان خسته گانیم.

مولوی عبدالحمید: مردم حق دارند اعتراضات مسالمت‌آمیز داشته باشند و مأموران نباید با معترضان برخورد خشونت‌آمیز کنند.

عوامل خارجی

در اغتشاشات اخیر شاید بیش از هر زمان دیگری نقش عوامل خارجی پر رنگ تر بود قطعا اگر این دخالت های خارجی نبود یا اغتشاشات رخ نمی داد یا آثار تخریب آن به مراتب کمتر از آنچه امروز داریم می شد.حوزه های نفوذ عوامل خارجی در این اغتشاشات گوناگون و چند لایه بود و از ابزارهای متفاوتی بهره گرفتند:

رسانه های خارجی

حدود ۳۰۰ شبکه فارسی‌زبان فقط دربستر ماهواره فعال است به این آمار باید فعالیت های رسانه ای در بستر پلت فرم های ارتباطی مانند تلگرام و اینستاگرام و …اضافه کرد.[13]یکی از روش‌های استکباری برای پیشبرد اهداف خود در جنگ، مدیریت افکار عمومی است؛ چه افکار عمومی کشور خودشان، چه کشور هدف و چه جامعه جهانی. با کنترل افکار عمومی سعی می کنند میزان رضایت از دولتمردان و سیاست های آنان را کاهش دهند و تفکر مردم را تحت کنترل خود قرار دهند و اولویت های خود را به آنان القا کنند.

رسانه های غربی بر علیه ایران فعالیت های گوناگونی را در برنامه های خود گنجانده اند.

-سعی دارند هویت بومی و مذهبی ایرانیان را به نابودی بکشانند. برنامه های ضد دین، سکولار، مادی گرایانه و لذت طلبانه به زبان فارسی پخش می کنند. گروه های افراطی سلفی یا افراطیان شیعه در این رسانه ها سعی دارند مردم ایران را به انحراف بکشانند و از مذهب شیعه دور کنند.

در حال حاضر300 ماهواره در جهان علیه تشیع فعال بوده و نفوذ شبکه های ماهوره ای تلویزیونی از لحاظ تکنولوژی بسیار مؤثرتر از شبکه های اجتماعی است و در حال گسترش می باشد.در حال حاضر 7 هزار شبکه ماهواره ای در کشور قابل دریافت است که 22 شبکه از آن فارسی زبان بوده و به ترویج عقائد باطل خود اقدام می کنند که هدف آنان، تغییر آراء و اندیشه های بنیادی و اعتقادی و ارزش های دینی است که در این راستا سرمایه گذاری های بسیاری از سوی غرب و آل سعود صورت پذیرفته است.امروز 57 شبکه ماهواره ای وهابی از میان 360 رسانه شناسایی شده که در حال فعالیت و برنامه سازی علیه مبانی و اعتقادات شیعه بوده امروز حدود 10 شبکه دینی در موضوعات مرتبط با مبانی شیعه در حال برنامه سازی می باشند که متأسفانه برخی در راستای اهداف دشمنان در حال حرکت می باشند. در این عرصه نقش شبکه های وصال، العربیه، الخلیجیه، اهل بیت و فدک در انگلیس پررنگ تر از دیگران بوده است[14]

-ده ها شبکه خبری به زبان فارسی توسط آمریکا و سایر کشورهای عربی و همچنین کشورهای منطقه اخلاق اجتماعی ایرانیان و فرهنگ پارسی را نشانه رفته اند برنامه های ضد اخلاق و مستهجن و…پخش می کنند تا مردم ایر ان را از فرهنگ و سنت خودشان دور کنند.[15]شبكه هاي ماهواره اي (بي بي سي فارسي، صداي آمريكا، ايـران اينترنشـنال، راديو فردا، من و تو)، شبکه من و تو در این عرصه پیشگام است برنامه هایی مثل مسابقات رقص، استیج، سالی تاک، شب جمعه از فاسدترین برنامه ها مخالف اخلاق اسلامی و اجتماعی است [16]كانالهاي تلگرام و واتساپ، سايتهـا و وبـلاگهـا و … محتواي توليدشده توسط اين رسانه ها، با ارائه ي الگوهاي سمعي و بصري متفاوت از يك طرف و ترويج تنوع طلبي و برجسـته سـازي ارزشهـا و هنجارهـا از طـرف ديگـر، بـر جريانات فرهنگي و فرايند جامعه پذيري به ويژه در بين نسل جديـد تـاثير زيـادي داشـته[17]

داده‌های سه بستر توئیتر، تلگرام و اینستاگرام به عنوان مهم‌ترین رسانه های اجتماعی جامعه ایران، پرنفوذترین بنگاه‌های رسانه‌ای شناخته شده هستند. در بستر تلگرام به عنوان پرکاربردترین رسانه خبری مردم ایران، به ترتیب بی بی سی، سپهر آزادی، مملکته، وحید آنلاین و ایران اینترنشنال در رده‌های اول تا پنجم قرار گرفته‌اند.در اینستاگرام با بیش از ۲۰ میلیون کاربر فعال ایرانی، بی بی سی، ایران اینترنشنال، رادیو فردا، منوتو و شیر و خورشید پرنفوذترین رسانه‌ها هستند.در توئیتر، اگرچه رسانه‌ها به اندازه اشخاص مورد توجه نیستند اما رسانه‌هایی همچون حافظه تاریخی، ایران اینترنشنال، بی بی سی، رادیو فردا و منوتو نیوز توانسته‌اند مخاطبان زیادی را جذب کنند.[18]

فعالیت رسانه های معاند در اغتشاشات

بررسی اغتشاشات ادوار گذشته نشان می دهد 70درصد این اغتشاشات در فضای مجازی بوده و 30درصد در میدان و کف خیابان[19]

قبل از پرداختن به رسانه های معاند نقطه ضعف هایی در رسانه کشور وجود دارد که شاید باعث شود مردم گرایش به سمت رسانه های غربی پیدا کنند .صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان رسانه ملی و فراگیر، در جریان اعتراضات اخیر تلاش کرده است روایت مسلط خود را در شرایط محدودیت دسترسی به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی ارائه دهد. در این روایت، اعتراضات عمدتاً در قالب ناامنی، اغتشاش، خشونت و تخریب اموال عمومی بازنمایی می‌شود و تمرکز اصلی بر پیامدهای امنیتی و انتظامی این رخدادها قرار دارد. در پوشش‌های خبری و تحلیلی صدا و سیما، کمتر به ریشه‌های اجتماعی، اقتصادی و مطالباتی اعتراضات پرداخته می‌شود و در مقابل، برجسته‌سازی تصاویر ناآرامی، درگیری و تخریب، چارچوب اصلی روایت را شکل می‌دهد. پیام ضمنی این بازنمایی آن است که اعتراضات از مسیر طبیعی و قانونی خود خارج شده و به عاملی برای تهدید نظم عمومی و امنیت اجتماعی تبدیل شده‌اند. در این چارچوب، راه‌حل اصلی مدیریت بحران، حفظ اقتدار، کنترل قاطع شرایط و جلوگیری از گسترش ناآرامی‌ها معرفی می‌شود. روایت صدا و سیما بیش از آنکه بر گفت‌وگو و شنیدن مطالبات معترضان تأکید کند، بر ضرورت بازگرداندن آرامش، مقابله با عوامل بی‌ثبات‌کننده و حفظ انسجام اجتماعی از منظر حاکمیتی تمرکز دارد[20]

اما رسانه های غربی گویا منتظر لغزش کوچکی هستند تا با موج سواری بر تحرکات داخل آشوب به پا کنند:

از همان ابتدا با فرار رو به جلو اغتشاشات را به اعتراضات تقلیل می دادند

ایجاد انگیزه و تشویق مردم برای حضور فراگیر در اغتشاشات مخصوصا ترغیب جوانان و نوجوانان

آموزش و تحریک مردم برای رفتار های خشونت آمیز: شبکه ایران اینترنشنال برنامه ای را پخش می کرد که آموزش می داد اغتشاشگران چگونه از لباس خود ماسک ضد شناسایی درست کنند و کلاه بر سر بگذارند و دوربین های مدار بسته را بشکنند و…

فیس بوک گام به گام به اغتشاشگران آموزش می دهد که چگونه از شناسایی شدن خود محافظت کنند

محتوای یک سایت را ببینید که چگونه اقدام به آموزش اغتشاشگران می کند:

ماجرا از خیابان شروع می‌شود. وقتی افراد در محل تجمع یا حتی در خیابان‌ها و منطقه‌های نزدیک به این تجمعات و اعتراضات حضور دارند، تلفن‌های همراه آن‌ها توسط دکل‌های مخابراتی با ثبت شناسه سیم‌کارت IMSI شناسایی می‌شود. حتی اگر اینترنت گوشی شما خاموش باشد، باز هم مشخصات سیم‌کارت و IMEI گوشی در آن محدوده ثبت می‌شود؛ یعنی زمان و مکان حضور افراد ذخیره می‌شود. در بعضی نقاط، این اطلاعات با دوربین‌های شهری هم تطبیق داده می‌شود.در مرحله بعد، این اطلاعات توسط سامانه‌های شناسایی حکومتی(شنود) به هویت واقعی افراد وصل می‌شود. یعنی سیم‌کارت و گوشی به نام صاحبش شناسایی می‌شود. در نهایت، شماره تلفن، گوشی و هویت واقعی فرد در سامانه‌های مختلف تطبیق داده شده و به هم وصل می‌شوند. از این لحظه به بعد، تلفن همراه دیگر ناشناس نیست.به همین دلیل است که بعد از تجمع، پیامک تهدیدآمیز برای بعضی افراد ارسال می‌شود. همچنین افرادی که در این تجمعات حضور ندارند و تنها در خیابان‌های اطراف یا مناطق نزدیک به این تجمعات و اعتراضات هستند نیز این پیامک‌ها را دریافت می‌کنند.اما چگونه ریسک شناسایی در هنگام حضور در اعتراضات را کم کنیم؟

گوشی اصلی را همراه نبرید: اگر مجبور هستید، از یک گوشی قدیمی و ساده استفاده کنید.

خاموش کردن کامل: قبل از رسیدن به محدوده شلوغ، گوشی را کاملا خاموش کنید (صرفا روی حالت پرواز گذاشتن گوشی کافی نیست).

تعویض سیم‌کارت: بعد از حضور در مناطق حساس یا در اعتراضات و تجمعات خیابانی، بهتر است آن سیم‌کارت را دیگر استفاده نکنید[21]

نقد و حمله به رفتار نیروهای مسلح در قبال اغتشاشات

زیرپا گذاشتن قوانین رسانه ای و میدان دادن به تروریست ها در این برنامه و دفاع از اقدامات تروریستی

آموزش حمل سلاح و ساخت کوکتل مولوتوف و کاربست این سلاح ها

ایجاد فضای رعب و وحشت برای کشور

ارائه و جابجایی آمارهای کاذب از شرکت کنندگان در اغتشاشات و کشته شدگان و …

بزرگ نمایی اغتشاشات و القای این مساله که جهان اکنون رفتار معترضان را می بیند و از دنیا از آنها حمایت می کند.

جذب جوانان و تهییج احساسات آنها از طریق میدان دادن به افراد مشهور منجمله بازیگران و چهره های شناخته شده

پخش برنامه هایی برای سلب اعتماد مردم از رسانه های داخلی و دروغگو خواندن آنها ایجاد فضای روانی ناامن برای چهره ها و افراد معروف و مشهور موافق نظام که در صورت حمایت از نظام اسلامی باید هزینه های گوناگونی را متحمل شوند.عملیات رسانه‌ای دشمنان در این دوره از اغتشاشات، پرحجم، پیچیده، مجازی، دارای مغایرت‌های زیاد با واقعیت‌های صحنه و بی سابقه بوده است. [22]

مهمترین تاکتیک هایی که توسط رسانه های خارجی بکار گرفته شد عبارتند از

ارجاع و سابقه نویسی:ارجاع و سابقه نویسی یکی از تاکتیک‌های به کار گرفته شده توسط این کانال‌ها و رسانه‌ها بود و براساس آن تلاش کردند با اشاره به اغتشاشات و فتنه سال 1388، نقاط ضعف خودشان را برطرف و نحوه مقابله نیروهای انتظامی و امنیتی را نیز پیش بینی کنند.

تاکتیک اطلاعات سری در حین ناآرامی ها در این رسانه ها اعلام شد که جلسه‌ای در برخی از نهادهای مهم کشور برای بررسی وضعیت و چگونگی به اصطلاح خودشان سرکوب مخالفان در حال برگزاری است…، در حقیقت رسانه های معاند با تاکتیک خبری، تلاش کردند با اعلام اطلاعات سری غیرواقع، برای خودشان اعتماد و مرجعیت ایجاد نمایند و در مقابل، طوری تصویرسازی کنند که گویی این اعتراضات کور، محاسبات و معادلات تصمیم‌گیران کشور را دچار اختلال کرده و در نهایت حجم ناآرامی ها را بسیار فراتر از حد اصلی خود جلوه دهند.

تاکتیک حذف، سانسور و کلی گویی:رسانه های معاند در پردازش و انتشار پاسخ های قانع کننده برخی از مسئولان و رهبران عقاید و پیام های رسانه ملی که با هدف آرام کردن هیجانات و جداکردن صف مردم عادی از اغتشاشگران صورت می گرفت، از تاکتیک حذف، سانسور و یا کلی گویی استفاده می کردند و مقصود آنها از این کار، اعتبارزدایی و مشروعیت زدایی از هرگونه پیام رهبران عقاید و رسانه ملی بوده است

تاکتیک تبخیر:این تاکتیک عموماً با ارائه بخشی از خبر برای ایجاد شایعه به کار گرفته می شود. کانال های تلگرامی معاند در بازتاب خبری اغتشاشات و برخورد نیروهای انتظامی و امنیتی با اغتشاشگران و یا دستگیری های انجام شده، از این تاکتیک استفاده زیادی بردند و تلاش کردند با ایجاد شایعه مبنی بر تیراندازی مأموران به سوی اغتشاشگران، دستگیری گسترده مردم و دانشجویان، فرار مسئولان به خارج از کشور، تبلیغ فساد و ناکارآمدی مسئولان، موجی از نارضایتی، بی اعتمادی و ناامنی را در میان افکار عمومی ایجاد کنند و آن را گسترش دهند.

تاکتیک قطره چکانی و ارسال پیام های کوتاه و مستمر به جای ارائه اطلاعات کامل در یک پیام، تلاش کردند جامعیت خبری و اعتماد عمومی به اخبار خود را افزایش دهند و طیف گسترده تری از مخاطبان را با خود همراه سازند.

تاکتیک موجی:این کانال ها با تبلیغ اینکه «مردم از دریافت اطلاعات صحیح از سوی رسانه ملی و خبرگزاری های مرجع کشور محروم مانده اند»، طیف متنوع و گسترده ای از اطلاعات غیرواقع و غلط را بر سر مخاطبان می ریختند تا مردم نتوانند اطلاعات و داده‌های درست و غلط را تشخیص دهند و در قضاوت و برآورد وضعیت، دچار خطای محاسباتی بشوند.

به عنوان مثال شبکه اینترنشنال در راستای غیرواقعی نشان دادن آمار کشته شدگان اینگونه می گوید: ویدیوهای رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهند روند انتقال پیکر معترضان به پزشکی قانونی کهریزک همچنان ادامه دارد.بر اساس ویدیویی که صحت آن به تایید ایران‌اینترنشنال رسیده، پیکر ده‌ها معترض کشته‌شده در سوله‌های پزشکی قانونی کهریزک در چهارشنبه ۲۴ دی‌ دیده می‌شود.در این ویدیو، همچنین یک تریلی مشاهده می‌شود که ماموران امنیتی در حال تخلیه شمار دیگری از اجساد از آن هستند[23].

تاکیتیک بزرگنمایی: در این تاکتیک اخبار واقع نمایی نمی شود بلکه برجسته و بزرگتر از حد واقعی خود منتشر و مخابره می شود. رسانه‌های بیگانه تلاش کردند تجمعات و ناآرامی ها را از جهت «حجم جمعیت، پراکندگی جمعیت و نتیجه حاصل شده»، بزرگنمایی کنند. به این صورت که با مدیریت تصاویر، جمعیت صدها نفره را دهها هزارنفری ترسیم کردند، با اعلام پی در پی تظاهرات در اقصی نقاط کشور، پراکندگی ناآرامی ها را در سطح ملی تبلیغ کردند و با اشاره به آتش زدن حوزه های علمیه یا تسخیر فرمانداری ها و…، تلاش کردند پایه‌های نظام سیاسی کشور را متزلزل نشان دهند. به علاوه آنها در پرداختن به برخورد نیروهای انتظامی با عوامل آشوب و ناامنی و اغتشاشگرانی که جان و مال و ناموس مردم را با تهدید مواجه کرده بودند نیز از این تاکتیک استفاده زیادی کردند و تلاش نمودند هرگونه مقابله قانونمند و مشروع نیروهای انتظامی را به عنوان اقداماتی خشن، غیرقانونی، نامشروع، سرکوب‌گرانه و با توسل به زور بازنمایی کنند.هدف آنها ایجاد شکاف سیاسی میان مردم و پلیس و از بین بردن پایگاه اجتماعی نیروهای امنیتی و انتظامی و قطع حمایت های افکار عمومی از آنها بوده است.

به عنوان مثال شبکه بی بی سی خبر اغتشاشات را اینگونه نقل می کند

اعتراضات‌ دی‌ماه ۱۴۰۴، از لحاظ میزان و نوع سرکوب و خشونت نیروهای امنیتی بی سابقه است. اگرچه هنوز آمار دقیق کشته‌‌ها مشخص نیست، سطح بالای خشونت و استفاده از انواع سلاح‌ مهلک، خبر از هزاران کشته در سراسر ایران دارد.

تنها در تهران، صدها جسد در کیسه‌های سیاه که در محوطه بیرونی و سوله‌های پزشکی قانونی کهریزک روی هم افتاده و رها شده بودند. زیپ خیلی از کیسه‌ها باز بود و‌اجساد خونین و پیکرهای متلاشی شده بیرون زده بود و رد خون بر زمین همه‌جا دیده می‌شد. بعضی از جنازه ها لخت بودند و بعضی هنوز لباس بر تن داشتند. تصویر خانواده‌هایی که بهت‌زده، در میان انبوه اجساد، دنبال عزیزشان می‌گشتند، تصویری بود که بعد از چند روز بی‌خبری، جهان را مبهوت کرد و از فاجعه کشتار گسترده معترضان در سایه قطع اینترنت خبر می‌داد.

پیام اخوان، دادستان پیشین دیوان کیفری بین‌المللی سازمان ملل در لاهه به بخش راستی‌آزمایی گفت: «این بزرگ‌ترین کشتار دسته‌جمعی در تاریخ معاصر ایران و یکی از بزرگ‌ترین کشتارهای جهان است.» [24]

تاکتیک جنجال آفرینی و بحران سازی: این کانال‌های تلگرامی و رسانه‌ها با جنجال آفرینی و بحران سازی سعی کردند آرامش روانی مردم را مختل کرده و آنها را برای پیوستن به اغتشاشگران تحریک و ترغیب نمایند.

تاکتیک واکنش زنجیره ای:کانال ها و رسانه های معاند نظیر «ایران اینترنشنال».«بی بی سی فارسی»، «من و تو»، «صدای آمریکا» و رادیوهای معاند در بازتاب خبری اغتشاشات، یک سلسله واکنش از قبل تعیین شده مرتبط با یکدیگر را با زمان بندی مشخص ارائه دادند

تاکتیک منبع نقابدار:منبع نقابدار از دیگر تاکتیک های به کار گرفته شده از سوی کانال ها و رسانه های معاند بود.ارائه اظهار نظرهایی از سوی منابع ناشناخته و نقابدار در درون این تاکتیک انجام شد رسانه های معاند با این کار تلاش کردند پیام های مورد نظر خودشان را در پس یک منبع نقابدار ارائه بدهند و مانع افشای هرگونه سوگیری، جانبداری و وابستگی پیام های دروغ به خودشان شوند و به صورت غیرمستقیم، پیام یا شبهه خودشان را به به عنوان یک واقعیت قطعی به مردم القا نمایند.آنها این کار را با اعلام عناوینی همچون «اعلام همبستگی یکی از افسران ارتش که نخواست نامش فاش شود»، یا «اعلام برائت یکی از کارکنان نیروی انتظامی با اقدامات پلیس» یا «القای انشقاق میان فرماندهان سپاه با عموم پاسداران» ارائه کردند.شبکه اینترنشال دو نفر را که لباس ارتشی برتن دارند با پرچم شیرخورشید نشان می دهد که به مخاطب القا کند که نظامیان و ارتشی ها از اغتشاشات حمایت می کنند.[25]

خبرگزاری دویچه وله یک روایت را اینگونه نقل می کند:

روایت زهرا؛ بی‌خبری از مشهد خاموش

زهرا، دانشجوی ایرانی ساکن حومه فرانکفورت و اهل مشهد، می‌گوید آخرین بار روز شنبه ۲۰ دی از طریق تلگرام با همسرش ارتباط گرفته است.به گفته او، اینترنت در مشهد به‌طور کامل قطع شده و همسرش تنها از طریق سرور خارجی شرکت محل کارش توانسته برای چند دقیقه آنلاین شود و از سلامت خود و خانواده زهرا خبر بدهد.زهرا می‌گوید: «همسرم گفت تلفن همراه کاملاً قطع است و فقط توانسته با تلفن ثابت با مادرم صحبت کند.»او به نقل از همسرش می‌افزاید که در شب فراخوان رضا پهلوی، جمعیت بسیار گسترده‌ای در بلوار وکیل‌آباد حضور داشته‌اند و شامگاه جمعه شمار معترضان حتی بیشتر هم شده است.به گفته زهرا، برق بخش بزرگی از منطقه وکیل‌آباد را قطع کرده بودند تا مردم نتوانند از جمعیت فیلم و عکس تهیه کنند.او می‌گوید: «یکی از همسایه‌های همسرم که پرستار است، خبر داده در شامگاه پنجشنبه حدود ۵۰ جنازه متعلق به معترضان به بیمارستان رضوی منتقل شده است.» به گفته این درمانگر و به نقل از یکی از همکارانش، ۲۰ کشته دیگر نیز در ارتباط با اعتراض‌های پنجشنبه‌شب مشهد به بیمارستان فارابی منتقل شده‌اند.زهرا که اعضای خانواده‌اش در اعتراض‌ها حضور دارند، می‌گوید: «وقتی حکومت معترضان را محارب می‌خواند، مردم دیگر عقب‌نشینی نمی‌کنند. آب از سرشان گذشته است».[26]

تاکتیک استفاده از عکس ها و فیلم های جعلی: مانند نشان دادن تظاهرات مردم بحرین، یا راهپیمایی مردم در 22 بهمن سال های گذشته به جای تظاهرات اخیر آنها با استفاده از این تاکتیک ها تلاش کردند افراد بی طرف و مردم عادی را از حالت سکون خارج کرده و آنها به صحنه بکشانند.دعوت به خشونت آموزش مقابله با اشک آور، ساخت بمب های دستی و دعوت مردم به به اغتشاش و خشونت از دیگر اقدامات و شیوه های رسانه های معاند در پوشش اغتشاشات اخیر بوده است.

به عنوان مثال در این ویدئو که این قبیل تصاویر کارشناسی شده یک ویدئو وجود دارد که همایش پیاده روی خانوادگی گرگان را به عنوان تجمع اعتراض آمیز مردم گرگان نشان می دهد.[27]

حسن تعبیر در واژگان و بازنمایی مثبت هر واژه و کلمه ای، کارکردی خاص در گزاره دارد، واژه پردازی یکی از زمینه های بیان های ایدئولوژیک و اقناع است و واژگان بیان کننده هنجارها و ارزش ها رسانه های ضد انقلاب با استفاده از واژگان و تعابیری نظیر «خروش مردم، یاری هموطنان، خیزش سراسری، قیام ملی، شورش گرسنگان و غیره»، اقدامات ساختارشکنانه اغتشاشگران را مورد خطاب می دادند و در مقابل برخورد قانونی و مقابله نیروهای انتظامی و امنیتی با اخلالگران نظم و امنیت مردم را «سرکوب مخالفان» قلمداد می کردند در حقیقت آنها با این اقدام قصد هویت سازی برای آشوب ها و اغتشاشات را داشته و دارند.[28]

شخصیت ها و مسئولان سیاسی کشورهای خارجی

علت شروع این اغتشاشات تنها اقتصادی نبود گرچه مردم نسبت به گرانی و تورم اعتراض داشتند اما علت های خارجی تاثیر به مراتب بیشتری در شکل گیری این اغتشاشات داشت.

رئیس جمهور آمریکا

از همان روز اول آغاز اغتشاشات بلافاصله دونالد ترامپ در گفت وگو با خبرنگاران در هواپیمای رئیس جمهوری این کشور، گفته بود که اگر ایران به روی معترضان مسالمت‌آمیز شلیک کند و آن‌ها را به‌طور خشونت‌آمیز بکشد ایالات متحده آمریکا به کمک آن‌ها خواهد آمد. ما کاملا برای اقدام آماده‌ایم…»

رئیس جمهور آمریکا در دومین موضع خود در رابطه اوضاع داخل ایران می‌گوید که «ما اوضاع (ایران) را از نزدیک زیر نظر داریم. اگر آنها مانند گذشته شروع به کشتن مردم کنند، فکر می‌کنم ایالات متحده ضربه بسیار سختی به آنها خواهد زد.»

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در کنفرانس خبری ادعا کرد: «این یک وضعیت بسیار، بسیار، بسیار غم‌انگیز است. در مدت زمان نسبتاً کوتاهی، 32000 نفر کشته شدند! آنها می‌خواستند برخی را با جرثقیل دار بزنند آنها را با یک جرثقیل بلند بالا می‌بردند و در اطراف میدان نمایش می‌دادند و قرار بود 837 نفر را دار بزنند! [29]

اعلام ترامپ مبنی بر اینکه مردم در خیابانها بمانند تا کمک‌های آمریکا برسد، عملاً توطئه‌ای خطرناک برای به خشونت کشاندن اعتراضات مسالمت آمیز مردم بود که متأسفانه تا حد زیادی هم موفق شد.

او از دسیسه ها و برنامه های قبلی ایالات متحده برای شبه کودتا در ایران گفت که« ما برای معترضان اسلحه فرستادیم. ما کلی اسلحه برایشان فرستادیم…»

در تازه ترین اظهاراتی که ترامپ در 12اردیبهشت 1405 داشته بیان می کند که برای اغتشاش در ایران سلاح هایی را به دست کردهای منطقه و عراق رسانده تا در ایران بکار گیری شود. او اعلام می کند از فرآیند رسیدن این سلاح ها به دست مردم ایران ناراضی است چرا که کردها همه ی این سلاح ها را به دست اغشتاشگران نرسانده اند. [30]

حمایت های وطن فروشان و منافقان در راس آنها رضا پهلوی

رضا پهلوی: از تمام اقشار جامعه می‌خواهم که به هم‌میهنان‌تان در خیابانها بپیوندید و فریاد سقوط این نظام را سر دهید.

وقتی بیش از یک هفته از اعتراضات گذشت، اسرائیل، رضا پهلوی را فعال کرد تا او هم به صحنه دمیدن بر ناآرامی‌ها بیاید و پیام بدهد و نقش جلودار را ایفا کند.[31]

رضا پهلوی با تشکر از حمایت ترامپ: «من برنامه‌ای روشن برای گذار باثبات در ایران دارم و از حمایت مردم برای تحقق آن برخوردارم.»

نفتالی بنت، نخست وزیر اسبق اسرائیل در پیامی ویدیویی به معترضان در ایران وعده «خاورمیانه بهتر» داد.

مایک پومپئو، وزیرخارجه اسبق آمریکا توییتی در حمایت از اعتراضات منتشر کرد.

فولکر تورک،‌ کمیسرعالی حقوق بشر سازمان ملل متحد بدون اشاره به حملات مسلحانه: از مقامات ایران می‌خواهم به حقوق مربوط به آزادی بیان، آزادی تشکل و برگزاری تجمعات مسالمت‌آمیز احترام بگذارند. همه افراد باید بتوانند به‌صورت مسالمت‌آمیز اعتراض کنند و مطالبات خود را بیان نمایند.

درخواست فرح پهلوی برای پیوستن نیروی انتظامی به مردم

مای ساتو، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران از «کشته شدن هشت معترض» در جریان تظاهرات اخیر ابراز نگرانی کرده است

حمایت عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران از اقدام علیه جمهوری اسلامی: چیزی به پایان عمر جمهوری اسلامی نمانده است.

هرانا مجموعه فعال حقوق بشری: 29 نفر کشته شده اند.

توییت ایلان ماسک در ایکس در پاسخ به رهبر ایران: زهی خیال باطل[32]

هرانا: دست‌کم ۳۵ نفر در اعتراضات اخیر ایران کشته شدند که چند مامور امنیتی در بین آنان است.

حمایت روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا از اغتشاشات در ایران

تشویق مجدد پهلوی به اغتشاش: می‌دانم که با وجود قطع اینترنت و ارتباطات، خیابان‌ها را رها نخواهید کرد. مطمئن باشید که پیروزی از آن شماست.

حمایت انور العنونی، سخنگوی اتحادیه اروپا از اغتشاشات

حمایت کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از اغتشاشات

درخواست رضا پهلوی از ترامپ: من مردم را به خیابان‌ها فراخوانده‌ام تا برای آزادی خود بجنگند و با حضور و تعداد زیاد، نیروهای امنیتی را در هم بشکنند. دیشب آنها این کار را کردند./ شما ثابت کرده‌اید و من می‌دانم که شما مرد صلح و مردی هستید که به حرف خود عمل می‌کنید. لطفا آماده باشید تا برای کمک به مردم ایران مداخله کنید.

روبیو، وزیر خارجه آمریکا در ایکس نوشت: «آمریکا از مردم شجاع ایران حمایت می‌کند.»

پیام رضا پهلوی: «در تدارک» برای بازگشت به ایران است تا در زمان «پیروزی انقلاب ملی‌مان، کنار شما ملت بزرگ‌ ایران باشم.

حمایت رنتسی نخست‌وزیر پیشین ایتالیا در شبکه ایکس

اپوزیسیون

اپوزیسیون در اصطلاح به نیروی سیاسی شکل‌یافته یا غیرمتشکل مخالف دولت یا قدرت مستقر اطلاق می‌شود که به هر نحوی مخالف حکومت مستقر هستند تقریبا شش گروه[33]

اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی را می‌توان در شش دسته طبقه‌بندی کرد: گروه‌های قومی، ملی‌گرایان، سلطنت‌طلبان، چپ‌گرایان، مسلمانان مترقی، و سازمان مجاهدین خلق ایران. که هر کدام به نحوی در حال فعالیت بر علیه نظام جمهوری اسلامی ایران هستند. اپوزیسیون در اغتشاشات اخیر به شیوه های گوناگونی درصدد ناآرام کردن فضای داخلی برآمد از همان ابتدا مردم را دعوت به اعتراض همراه با خشونت کرد.

شیرین عبادی از آمریکا خواست به ایران حمله نظامی کند و رهبر انقلاب را شهید کند.

چهره های دیگری از اپوزیسیون در کنار توحش و خونریزی در اغتشاشات ایستادند. پرستو فروهر، ملیحه محمدی و رضا فانی یزدی از این دست بودند.[34]

اما همانند تمام تصمیمات اپوزیسیون همه یکصدا نبودند و گروه بسیاری از توحش و خشونت در اغتشاشات فاصله گرفتند و برخلاف اظهارات شیرین عبادی و رضا پهلوی دخالت خارجی را محکوم کردند

علاوه بر منتقدان درون نظام، شمار زیادی از چهره‌ها و گروه‌های اپوزیسیون نیز بر این موضع که «مداخله خارجی راه عبور از چالش‌های داخلی نیست» تاکید داشتند؛ گزاره‌ای پرتکرار در بیانیه‌ها و موضع‌گیری‌های اخیر بسیاری از نخبگان منتقد است، حتی کسانی که از رویکرد انتقادی سیاست‌های داخلی و خارجی کشور را به چالش می‌کشند.

این موضع بخشی جدی از اپوزیسیون و کسانی که در پی تحولات ساختاری در سیاست کشور هستند هم هست؛ کسانی که خواستار تحول جدی هستند و گرچه انتقادات شدیدی به مسئولان جمهوری اسلامی دارند، اما تاکید دارند که این تحول باید از سوی مردم ایران انجام شود، نه با دخالت و زور کشورهای خارجی.

یکشنبه ۲۸ دی ماه ، ۱۴ تن از شخصیت‌های خارج از کشور بیانیه‌ای با عنوان «بیانیه‌ ۱۴ امضایی در محکومیت خشونت و مداخله خارجی و دفاع از اعتراض مردم ایران» صادر کردند. نام‌هایی چون مسعود ادیب، عبدالعلی بازرگان، حمید دباشی، علیرضا رجایی، عبدالکریم سروش، حسن فرشتیان و محسن کدیور در میان امضاکنندگان این بیانیه به چشم می‌خورد. در این بیانیه تاکید شده که هرگونه مداخله‌ خارجی در کشور عزیزمان ایران سراسر و بی اما و اگر محکوم است. آنها با تاکید بر اینکه «سرنوشت ایران به دست ایرانیان رقم خواهد خورد و بس» به قدرت‌های جهانی هشدار داده‌اند با مداخلات نابجای خود اوضاع ایران را پیچیده‌تر از این نکنند.

میرحسین موسوی، نهم بهمن ماه در بیانیه‌ای در مورد وقایع دی ماه خاطرنشان می‌کند که استقرار صلح و امنیت پایدار و نجات کشور تنها به دست مردم و بدون مداخله خارجی امکان دارد. «مهدی کروبی» هم دهم بهمن در بیانیه‌ای، تنها راه برون رفت مسالمت‌آمیز از این بحران را رجوع به مردم و به رسمیت شناختن حق تعیین سرنوشت آنان در یک همه‌پرسی آزاد دانست و تاکید کرد: رسیدن به آزادی و دموکراسی در أراده بیدار یک ملت و یکی شدن آنان تحقق پیدا خواهد کرد نه در بمب‌های دول خارجی.

روز ۱۲ بهمن هم ۴۰۰ فعال سیاسی، اجتماعی و فرهنگی از جمله احسان شریعتی، سیدهاشم آقاجری، تقی آزاد ارمکی، مصطفی ملکیان و …در بیانیه‌ای مداخله خارجی را کاملا نفی و استقرار صلح و امنیت پایدار و نجات کشور را تنها بر مبنای خواست و اراده ملت و تنها به دست مردم و بدون مداخله خارجی دانستند.

همبستگی جمهوری‌خواهان ایران هم ۱۰ بهمن با انتشار بیانیه‌ای به حمایت از رهبری درون‌زا در ایران برای گذار پرداخت و آورد، همیشه از تغییرات درون‌زا، مستقل و متکی بر نیروی جامعه ایران حمایت کرده است و خواهد کرد. آینده ایران باید به دست مردم ایران رقم بخورد؛ این هدف با قیم‌مآبی، پروژه‌سازی بیرونی و معامله بر سر حق و کرامت شهروندان محقق نخواهد شد.

بیانیه‌های دیگری هم از سوی فعالان سیاسی و اجتماعی هم منتشر شده که مخالفت خود را با مداخله خارجی صراحتا عنوان کردند. در همین چارچوب روز ۱۰ بهمن بیانیه‌ای با عنوان « نه به مداخله نظامی و معامله بر سر ایران؛ دفاع از تمامیت ارضی و استقلال ملی» با امضای چند چهره سیاسی طیف ملی از جمله جمال صفری، فرید انصاری، محمود دلخواسته و رحیم کاظمی سرشت منتشر شد که در آن می‌خوانیم: ما امضاکنندگان این بیانیه، مداخله نظامی در ایران را — چه در قالب حمله مستقیم و چه از طریق مزدوران موسوم به اپوزیسیون — جنایتی علیه موجودیت ایران دانسته و آن را به قاطع‌ترین شکل محکوم می‌کنیم.

سرویس های اطلاعاتی امنیتی

در این آشوب، سرویس‌های اطلاعاتی، نقشی بارز و البته مؤثرتر از همه داشتند. طراحی، توزیع نقش، شبکه‌سازی، آموزش، پشتیبانی اطلاعاتی و حتی هدایت میدانی آشوبگران عمدتاً از طریق فضای مجازی بر عهده اینها بود. همان‌طوری که در بیانیه سوم سازمان اطلاعات سپاه اشاره شد، حداقل ۱۰ سرویس اطلاعاتی به‌طور مستقیم در این آشوب نقش داشتند که در این میان نقش واحد ۸۲۰۰ سرویس اطلاعات نظامی ارتش رژیم از طریق به‌کارگیری تعداد محدودی کاربر حقیقی و میلیون‌ها ربات در بستر فضای مجازی قابل توجه است.

در این رابطه یکی از مقامات امنیّتی رژیم‌صهیونیستی، صراحتاً به بخش‌هایی از برنامه‌های عملیاتی برای پشتیبانی اطلاعاتی و میدانی از آشوبگران در مسلح کردن برای انجام ترور‌های هدفمند اشاره کرده و می‌گوید: «ما باید به مردم ایران کمک کنیم. به آنها اطلاعات بدهیم. بگوییم بسیج کجاست، فرماندهان کجا می‌خوابند. خانواده‌های آنها کجا هستند. ما باید حتی به مردم اسلحه بدهیم».[35]

مستندات دخالت خارجی

اغتشاشات اخیر ایران بدون توجه به اعترافات صریح و گاه بی‌پرده مقامات سیاسی، امنیتی، نظامی و دانشگاهی غربی، تصویری ناقص، ساده‌انگارانه و در نهایت گمراه‌کننده از واقعیت میدانی ارائه می‌دهد. در ماه‌ها و سال‌های اخیر به‌ویژه همزمان با فتنه اخیر در ایران، مجموعه‌ای از اظهارات علنی، مصاحبه‌ها، یادداشت‌ها و تحلیل‌ها از سوی چهره‌های شناخته‌شده آمریکایی، اسرائیلی و اروپایی منتشر شده که به‌روشنی از نقش فعال، سازمان‌یافته و هدفمند نهادهای اطلاعاتی آمریکا و رژیم صهیونیستی در شکل‌دهی، هدایت و تشدید این تحولات پرده برمی‌دارد.[36]
این اعترافات نه از سوی رسانه‌های داخلی ایران، بلکه از زبان افرادی بیان شده که سال‌ها در قلب ساختار قدرت غرب فعالیت داشته‌اند؛ افرادی که یا خود مستقیماً در طراحی و اجرای چنین عملیات‌هایی نقش داشته‌اند یا به دلیل جایگاه‌شان به اطلاعات طبقه‌بندی‌شده دسترسی داشته‌اند. همین نکته، وزن و اعتبار این اظهارات را دوچندان می‌کند.
در این میان، اظهارات لارنس ویلکرسون، رئیس دفتر و مشاور ارشد کالین پاول وزیر خارجه پیشین آمریکا، جایگاه ویژه‌ای دارد. ویلکرسون با صراحت اعلام می‌کند که اقدامات سازمان‌های اطلاعاتی غربی از جمله موساد، سازمان سیا و ام‌آی‌۶ در ایران، با حمایت مستقیم دونالد ترامپ انجام می‌شود. او تأکید می‌کند که نیروهای این سازمان‌ها در پوشش شهروندان ایرانی در داخل کشور حضور دارند و مأموریت آنها تشدید بی‌ثباتی، هدایت اعتراضات به سمت خشونت و فرسایش حاکمیت است.

رسانه‌های اسرائیلی نیز گاه ناخواسته به این واقعیت اذعان کرده‌اند. روزنامه جروزالم پست در گزارشی به نقش فعال موساد در تحولات داخلی ایران اشاره کرده و از آن به‌عنوان بخشی از «جنگ سایه‌ها» میان تهران و تل‌آویو نام می‌برد.

در همین راستا جان کریاکو، افسر سابق سازمان سیا و افشاگر برنامه‌های شکنجه این سازمان پا را فراتر گذاشته و می‌گوید اسرائیلی‌ها خودشان تأیید کرده‌اند که بخشی از معترضان ایرانی، عوامل یا مرتبط با موساد هستند و حتی برخی رسانه‌های اسرائیلی به این موضوع افتخار می‌کنند. کریاکو تأکید می‌کند که چنین اعترافاتی در چارچوب جنگ روانی طراحی شده و هدف آن ارسال پیام به تهران و همزمان تحریک فضای داخلی ایران است.
مایک پمپئو وزیر خارجه پیشین آمریکا در پیامی علنی و کنایه‌آمیز سال نو را به «ایرانیان حاضر در خیابان‌ها» و همچنین «هر مأمور موسادی که در کنار آنها قدم می‌زند» تبریک گفت. این جمله بیش از آنکه یک شوخی سیاسی باشد نوعی اعتراف به حضور عوامل اطلاعاتی اسرائیل در صحنه اغتشاشات ایران است؛ اعترافی که از سوی یکی از بلندپایه‌ترین مقامات امنیتی و دیپلماتیک دولت آمریکا بیان شده است

در کنار این موارد لری جانسون، افسر سابق سازمان سیا، به‌صراحت اعلام می‌کند که هرج‌ومرج اخیر در ایران یک قیام طبیعی و خودجوش نبوده، بلکه نتیجه یک عملیات اطلاعاتی حساب‌شده و چندلایه توسط سیا و موساد است. او تأکید می‌کند که این عملیات شامل شبکه‌سازی، آموزش نیروهای میدانی، جنگ رسانه‌ای و هدایت اعتراضات به سمت خشونت بوده است.

داگلاس مک‌گرگور، سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا و مشاور پیشین پنتاگون نیز توضیح می‌دهد که اعتراضات ایران اگرچه با مطالبات واقعی اقتصادی و اجتماعی آغاز شد، اما به‌سرعت توسط بازیگران خارجی مصادره شد و به یک عملیات مشترک اطلاعاتی تبدیل گردید. به گفته او این عملیات شامل تزریق منابع مالی، ارائه ابزارهای ارتباطی مانند اینترنت ماهواره‌ای استارلینک، تحریک معترضان و سوق دادن جمعیت به سمت درگیری مسلحانه بوده است و تأکید می‌کند که همه اینها در نهایت شکست خورد. این سطح از جزئیات نشان می‌دهد که پروژه بی‌ثبات‌سازی ایران تنها به جنگ رسانه‌ای محدود نبوده و وارد فاز امنیتی و میدانی شده است.

اظهارات استاد دانشگاه کلمبیا و الستر کروک، دیپلمات و افسر اطلاعاتی سابق انگلیسی نیز بر وجود عناصر آموزش‌دیده، سازمان‌یافته و مرتبط با سرویس‌های خارجی در میان آشوبگران تأکید دارد. الستر کروک تأکید کرده که یک گروه کوچک و بسیار خشن از آشوبگران در ایران توسط سازمان‌های غیردولتی خارجی و سایر نهادهای اطلاعاتی غربی آموزش دیده بودند. این سازمان‌ها هرج و مرج در ایران را مهندسی کردند تا زمینه را برای مداخله آمریکا و اسرائیل فراهم کنند.[37]

خسارت ها

خسارت های بین المللی

هر گاه در هر کشوری شورش یا درگیری رخ می دهد دولت ها و مسئولان آن کشور پشتوانه و مقبولیت خود را از دست رفته می بینند. و این باعث می شود در مجامع بین المللی وحدت یک کشور کمرنگ شده و قدرت چانه زنی کاهش یابد از این جهت کشورهای مخالف و معاند ایران سرکش شده و اظهارات تندی علیه ایران انجام دادند. مثلا امارات مبحث جزایر سه گانه را پیش کشید و برخی از کشورهای اروپایی ایران را به عدم رعایت حقوق بشر متهم کردند.

2-اما مهمتر از همه دخالت های مستقیم و آغاز جنگ علیه ایران اسلامی بود برخی از کارشناسان مدعی شدند که اغتشاشات حمله آمریکا به ایران را دو ماه پیش انداخت. اغتشاشات بهانه ای دست دشمنان انقلاب اسلامی داده تا در امور داخلی کشور به طور مستقیم دخالت کنند که تا کنون تمام سناریوی های آنها از مجمله تحریم و تهدید و …با شکست مواجه شده بود اما ترامپ با برجسته کردن این مساله اعلام کرد که مردم ایران از من کمک خواسته اند و من به کمک آنها می روم.

«اسرائیل کاتز»، وزیر جنگ رژیم صهیونیستی اظهار داشت که عملیات نظامی علیه تهران برای اواسط سال میلادی جاری برنامه‌ریزی شده بود اما به دلیل اعتراضات در ایران و موضع ترامپ در قبول تهاجم مشترک، تصمیم بر این شد که عملیات زودتر آغاز شود.[38]

خسارت های داخلی

خسارت های اغتشاشات تنها به آتش زدن و شکستن و تخریب مادی خلاصه نمی شود بلکه مهمتر از این خسارت های خسارت های سیاسی و امنیتی و جانی است که به کشور وارد می شود

خسارت های سیاسی

اغتشاشات مسئولان کشور را در سر یک دو راهی قرار می دهد که اگر موضعگیری و مقابله جدی نکنند آتش اغتشاشات همانند آتشی که به جان جنگل افتاده همه چیز را می سوزاند و از بین می برد. اگر مقابله جدی کنند در معرض اتهام قرار می گیرند که چرا با معترضان برخورد می کنند یا مانع آزادی و … می شوند در این گیرو دار بسیاری از مسئولان مقبولیت خود را از دست می دهند و برخی به طور کامل به اشتباه می افتند نهایتا اینکه بین خود مسئولان و بین مردم و مسئولان تفرقه می افتد که موجب بی اعتمادی به یکدیگر می شود که در سرنوشت یک کشور بسیار تاثیر گذار است.

خسارت های زیر ساختی

به بیانیه اول بهمن شورای امنیت کشور، میزان رسمی کشته شدگان این اعتراضات به 3117 نفر رسیده است. به‌علاوه، ۳۰۵ دستگاه آمبولانس و اتوبوس، ۲۴ جایگاه سوخت، ۷۰۰ فروشگاه محلی و خواربارفروشی، ۳۰۰ واحد مسکونی خصوصی، ۷۵۰ بانک، ۴۱۴ ساختمان دولتی، ۷۴۹ کلانتری، ۱۲۰ مرکز بسیج، ۲۰۰ مدرسه، ۳۵۰ مسجد، ۱۵ کتابخانه، دو کلیسای ارامنه، ۲۵۳ ایستگاه اتوبوس، ۶۰۰ دستگاه خودپرداز، و ۸۰۰ خودروی شخصی نیز در آتش اعتراضات و اغتشاشات سوخت.[39]

بر اساس برآورد اخباری که تاکنون از منابع رسمی منتشر شده؛ مجموع آسیب‌های اغتشاشات و حوادث تروریستی اخیر به اموال عمومی و دارایی‌های مردم بیش از ۱۸ همت تخمین زده می‌شود.[40]پرونده یکی از اغتشاشگران به نام عرفان کیانی که به اعدام محکوم شده به وضوح جولان وحشیانه او در خیابان ها را اثبات می کند که از هیچ خرابکاری دریغ نکرده

عرفان کیانی از عناصر اصلی دشمن در اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ در اصفهان که با ماموریت موساد اقدام به تخریب و تحریق اموال عمومی و خصوصی، ایجاد رعب و وحشت در سطح شهر و قداره‌کشی کرده بود، پس از تأیید حکم دادگاه از سوی دیوان عالی کشور و طی روال قانونی، به دار مجازات آویخته شد.تخریب اموال عمومی و خصوصی، ایجاد آتش‌سوزی، حمل و استفاده از کوکتل مولوتف، حمل سلاح سرد (قداره)، مسدود کردن مسیر خودروها، حمله به مأموران و ایجاد رعب و وحشت در میان شهروندان، از جمله مهم‌ترین اقدامات مجرمانه محکوم‌علیه است که در پرونده به آنها اشاره شده است.براساس گزارش‌های مستند ضابطان، عرفان کیانی لیدری گروهی از عوامل دشمن در اصفهان را برعهده داشت که اقدامات آنان منجر به تخریب گسترده اموال عمومی، ایجاد حریق، حمله به مأموران نیروی انتظامی و مسدودسازی دو طرف خیابان شد.

نامبرده در حالی که در حین عملیات در میانه خیابان قداره بزرگی در دست داشته، توسط مأموران دستگیر شده است.براساس مفاد پرونده، عرفان کیانی به همراه چند نفر دیگر که لیدری آنها را برعهده داشت، در ۱۸ دی‌ماه حوالی ساعت ۲۰ در چهارراه پیروزی، همزمان با شکل‌گیری تجمع، اقدام به تخریب اموال عمومی کرده و با حمل تخته چوب و لاستیک از پیش تهیه شده، زمینه ایجاد آتش در خیابان را فراهم کرده است. نامبرده ضمن پرتاب سنگ و کوکتل مولوتف به سمت مأموران، در تخریب یکی از بانک‌های منطقه نیز نقش داشته است.محکوم‌علیه به همراه یکی از همدستان خود اقدام به تهیه ۱۰ عدد کوکتل مولوتف کرده و از قداره به‌منظور ایجاد رعب و وحشت در میان شهروندان استفاده کرده است. وی اعتراف کرده است که به همراه دوستانش با آتش‌زدن وسایل عمومی و خصوصی در محدوده خیابان جی نقش داشته است.تخریب چراغ‌های راهنمایی و رانندگی، آتش‌زدن لاستیک در وسط خیابان، پرتاب سنگ به سمت مأموران، کندن تابلو‌های شهری، تخریب کیوسک تلفن عمومی و ایجاد سد در مسیر خودرو‌ها با استفاده از قداره، از دیگر اقدامات مجرمانه نامبرده بوده است[41]

خسارت های جانی

اطلاعیه دفتر ریاست جمهوری

بر خلاف دشمنان و بدخواهان تاریخی این سرزمین که با جان افراد چونان یک عدد و رقم معامله می کنند و با افزودن بر آن سعی بر انتفاع سیاسی خود دارند، از منظر دولت جمهوری اسلامی ایران جان باختگان این حوادث تلخ صرفا یک عدد نیستند و هر کدام از این قربانیان یک جامعه و دنیایی از پیوندها بوده‌اند. هر ایرانی برای ما به مثابه یک ایران است و رئیس جمهور بنابر وظیفه اخلاقی و عهد و پیمانی که با ملت بسته است خود را پاسدار حقوق آنان می داند. اینک سوگمندانه به اطلاع ملت شریف ایران می رساند آمار کل جانباختگان حوادث اخیر چنان که پیش از این نیز اطلاع رسانی شده بود 3117 نفر است[42]

شورای امنیت کشور در بیانیه رسماً اعلام کرد اغتشاشات اخیر منجر به شهادت 2427 نفر از مردم بی گناه و حافظان نظم و امنیت، از مجموع 3117 جان باخته این حوادث شد. [43] در ویدئوی زیر مستند تیراندازی اغتشاشگران به نیروهای حافظ امنیت را مشاهده می کنید.[44]

اما نکته مهمتری که در این اغتشاشات به چشم می خورد خشونت وحشیانه علیه مردم بی گناه است

حمله از پشت با چاقو و قمه و شمشیر به رهگذران یا افرادی که در خودرو بودند . در لینک زیر می توان ویدئوی از یک جوان را مشاهده کرد که بی گناه زیر چاقو و قمه ی اغشتاشگران بدنش پاره پاره شده او عنوان می کند پس از این همه جراحت ها وی را از روی زمین کشیده و به میدان آزادی منتقل کرده و در خیابان انداخته تا ماشین از روی او عبور کند.[45]

کشتن کودکان . منجمله کودکانی که برای خرید یا نانوایی به مغازه و …رفته بودند و دیگر برنگشتند

زنده سوزاندن بسیاری از اعضای کادر درمان، و مجروح کردن آتش نشانان و پاکبانان و …

آتش زدن اموال افراد عادی و بیگناه مانند خودروهایی که در کنار خیابان پارک بودند و..[46]

ایجاد ناامنی: استفاده گسترده اغتشاشگران از سلاح های سرد و گرم که بسیار اوضاع اغتشاشات را ناآرام کرده بود.

شبکه بی بی سی اینگونه عنوان می کند:بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی فارسی با بررسی صدها ویدیو و عکس از اعتراضات دی‌ماه، توانسته طیفی گسترده از سلاح‌های کشنده، خودروهای زرهی و سلاح‌های غیرکشنده را شناسایی کند که نیروهای امنیتی برای کشتن معترضان به کار گرفته‌اند.

این سلاح‌ها عبارتند از:

تیربار / دوشکا
تفنگ تک‌تیرانداز
کلاشنیکف
شاتگان
سلاح کمری
تفنگ پینت‌بال ساچمه‌ای
گاز اشک‌آور
قمه، چاقو
باتون
چوب‌دستی بزرگ
لیزر سبز

نمایشگاهی در استان لرستان دایر شده که سلاح های کشف شده از اغتشاشگران را به نمایش گذاشته از انواع بمب های دستی، و کوکتل، انواع سلاح های سرد از چاقو و قمه و شمشیر تا…و انواع سلاح های گرم از کلت های کمری تا انواع تفنگ های شکاری و جنگی و … ویدئویی از این تسلیحات در لینک زیر قابل مشاهده است.[47]

همچنین یک کارشناس اسلحه در محل پزشکی قانونی حاضر شده با بررسی جراحت های اسلحه ها تشخیص می دهد که اغتشاشگران از چه سلاح هایی استفاده کرده اند.

وی در تصاویری که مشاهده آن در لینک زیر موجود و البته برای همه توصیه به مشاهده نمی شود نشان می دهد که سلاح های بکار گرفته شده عبارتند از اسلحه دو لول که از فاصله نزدیک استفاده شده و در نیروهای رزم ایران کاربرد ندارد و اغشتاشگران از آن استفاده کرده اند

یکی دیگر از کشته شده ها با شمشیر یا دشته به قتل رسیده که زخم ها و نظر پزشکی قانونی آن را تایید می کند.برخی از حافظان امنیت با گلوله های جنگی به شهادت رسیده اند که حاکی از بکارگیری این سلاح ها توسط اغتشاشگران است. [48]

یوزی صهیونیستی ، کلاشینکف ، شاتگان و …از دیگر سلاح هایی هستند که از اغتشاشگران ضبط شده است [49]

در لینک زیر ویدئوی شلیک یک اغشتاشگر به ماموران را با اسلحه شاتگان مشاهده می کنید[50]

چند نکته مهم وجود دارد که نباید از آنها غافل شویم.

اولا: اعتراضات از 7دی ماه شروع شد و غروب هنگام عناصر تروریستی و خشونت طلب در بین مردم حضور یافته و شعارهای هنجارشکنانه سرمی دادند و اقدام به خرابکاری می کردند. تمام مسئولان حکومتی و نیروی های مسلح هیچ برخورد مسلحانه یا خشنی با معترضین نداشتند.اما رسانه های وابسته به غرب هم خشونت را ترویج می کردند هم به دروغ اعلام می کردند که نیروی های مسلح با خشونت با مردم برخورد می کنند.

دوما: قبل از هر اقدام و برخوردی از رسانه ملی، پیامک و …اطلاع رسانی و آگاهی بخشی عمومی صورت گرفت که عناصر تروریستی به صورت پوششی در بین معترضین حاضر شده و اقدام به خرابکاری می کنند لذا هر چه سریعتر مردم از آنها جدا شده و خیابان ها را ترک کنند. که حکایت از برخورد مسالمت آمیز نیروهای مسلح دارد.

سوما: پس از سه روز خشونت اغتشاشگران و خونریزی و خرابکاری در خیابان ها نیروهای مسلح اقدام به کاربرد سلاح کردند از زمانی که اغتشاشگران به صورت سازمان یافته اقدام به خونریزی و جنایت شهری می کردند و مطالبه جدی مردم بود که هر چه سریعتر جلوی این افراد گرفته شود. یعنی ابتدا اغتشاشگران سلاح های سرد و گرم بکار برده، از مرز آتش زدن اموال مردم و کادر درمان و …گذشته و عملا به سربریدن روی آورده بودند نیروهای مسلح سلاح به دست گرفتند که امری کاملا طبیعی است چرا که اساسا وظیفه نیروی انتظامی و نیروهای مسلح دفاع از امنیت است باید در قبال هر تهدیدی به وظیفه ذاتی خود که دفاع از جان و مال مردم ایران است عمل کنند. براساس اخبار به دست آمده گروه‌های مسلح و تروریست در روز جمعه هم در برخی نقاط کشور حضور داشتند و با خشونتی بی‌سابقه و استفاده گسترده از سلاح‌های کمری، جنگی و شکاری، تیراندازی به مردم، کسبه و پلیس، آتش زدن اموال عمومی مانند بانک‌ها و وسایل حمل و نقل عمومی رعب و وحشت ایجاد کردند.براساس گزارش خبرگزاری صداوسیما در 20دی ماه بیش از ۲۰۰ لیدر و اعضای فعال این گروه‌های مسلح دستگیر شدند و از آنها تعداد قابل توجهی سلاح گرم کشف شد.

افرادی هم که با هدف کشته‌سازی گسترده در ماهدشت کرج به مردم و نیروهای پلیس تیراندازی می‌کردند دستگیر شدند.گفتنی است در روزهای اخیر مسئولان انتظامی و قضائی هشدار داده‌اند، با توجه به روشن شدن ماهیت تروریستی این گروه‌ها با افراد فعال در تجعمات و اقدامات بدون مماشات برخورد خواهد شد.[51]

در این ویدئو اسکندر مومنی توضیح می دهد که پس از جنایت اغتشاشگران نیروهای مسلح اقدام به کاربرد سلاح کردند در حالی که در کشورهای غربی و اروپایی اگر به پلیس به فردی دستور ایست بدهد و آن فرد حتی دست خود را به سمت جیب خود ببرند پلیس می تواند تیراندزی کند.[52]

مقایسه قوانین ایران با اغتشاشات و سایر کشورها

قانون “ضد اغتشاش” با ۳۸۷ رای موافق در برابر ۹۲ رای مخالف در پارلمان فرانسه تصویب شد.

قانون “ضد اغتشاش” چیست؟

بر اساس این قانون، نیروهای انتظامی می‌توانند مانع از شرکت آن دسته از شهروندانی در تظاهرات شوند که حضورشان در تظاهرات می‌تواند “خطری برای نظم عمومی” ایجاد کند.شش ماه زندان و پرداخت جریمه ۷۵۰۰ یورویی مجازات کسانی است که به‌رغم منع شرکت در تظاهرات، در تظاهرات حضور یابند.افزون بر آن، در قانون “ضد اغتشاش” برای کسانی که چهره خود را بپوشانند، مجازاتی در حد یک سال زندان و پرداخت ۱۵ هزار یورو جریمه پیش‌بینی شده است.[53]

به گزارش اسپوتنیک، اصلاحیه نخست قانون اساسی آمریکا به تمامی شهروندان این کشور حق تجمع را می‌دهد هر چند که قانون این موضوع را جرم تلقی کرده که پس از برگزاری تجمع و زمانی که دستور متفرق شدن صادر شد، از دستور تبعیت نشود. در آمریکا نیز همانند دیگر کشورها، برگزاری تجمع در فضاهای عمومی، نیازمند اخد مجوز است و هر ایالت قوانین خود را درباره نقض اصول تظاهرات مسالمت‌آمیز دارد.

به طور مثال در ایالت آلاباما، برگزاری تجمع بدون مجوز تا شش ماه زندان و 3 هزار دلار جریمه به همراه دارد و در ایالت آریزونا نیز این موضوع شش ماه زندان و هزار دلار جریمه دارد. در ایالت تگزاس برگزاری هرگونه تجمع بدون مجوز قانونی تا 2 هزار دلار جریمه یا 180 روز زندان یا هر دو آن را به همراه دارد.در واشنگتن نیز عدم تبعیت از دستور متفرق شدن در تظاهرات 250 دلار جریمه دارد و در نیویورک هرگونه تجمع غیرقانونی 90 روز زندانی خواهد داشت.

انگلیس خود را طرفدار سرسخت تجمع‌های مسالمت‌آمیز می‌داند اما زمانی که تجمع‌ها به صورت غیر قانونی برگزار شود،‌ قوانین خاص خود درباره آن اجرا می‌شود. بر اساس قوانین انگلیس در صورتی که تجمع منع شده و غیر قانونی در انگلیس برگزار شود که حرکت وسایل نقلیه و عابران را مختل کند، پلیس انگلیس این حق را دارد که به صورت مستقل اقداماتی برای متوقف کردن آنها اتخاذ کند و حتی در این راستا می‌تواند از زور استفاده کند[54].

در آلمان،‌ هر کسی که در تظاهرات در اماکن ممنوعه مشارکت کند یا دعوت به حضور در تظاهرات در این اماکن کند، ممکن است تا 30 هزار یورو جریمه شده و تا یک سال زندان شود. همچنین کسانی که در امکانی که از قبل توافق شده تجمع نکرده و در مکانی کاملا متفاوت تجمع کنند، ممکن است تا شش ماه به زندان بیفتند.

همچنین معترضانی که نظم عمومی را مختل کرده و اقدامات خشونت آمیز از قبیل پرتاب اشیاء به پلیس، ایجاد موانع، شکستن شیشه و استفاده از سلاح داشته باشند، ممکن است تا سه سال زندان نیز محکوم شوند.در مواردی که تظاهرات کنندگان اشیاء خطرناکی نظیر بطری‌های شیشه‌ای یا سنگ با لبه‌های تیز استفاده کنند که می‌تواند مورد جدی در نقض آرامش باشد تا 10 سال زندان نیز می‌تواند به همراه داشته باشد.

اعتراضات در اسپانیا همواره به عنوان شیوه‌ای برای ابراز نارضایتی از سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی دولت به شمار می‌آید. اما قطعا این تجمع‌ها قوانین مربوط خود را دارد. به طور مثال، اگر اسپانیایی‌ها توجه به مقامات درباره تظاهرات نکنند حتی درباره تظاهرات مسالمت‌آمیز نیز ممکن است تا 600 یورو جریمه شوند.

در عین حال نیز، اگر تظاهرات در اماکنی نزدیک پارلمان یا ساختمانی دولتی با آشفتگی جدی امنیت عمومی همراه شود، می‌تواند تا 30 هزار یورو نیز جریمه داشته باشد. همچنین برگزاری تظاهرت بدون مجوز اطراف زیرساخت‌های اصلی می‌تواند 600 هزار یورو جریمه داشته باشد.

ایتالیا خود را طرفدار تجمع آزاد می‌داند اما بر اساس قوانین، تجمع کنندگان باید حداقل سه روز پیش از برگزاری تجمع، آن را اطلاع دهند. برای هرگونه مشارکت در تجمعی که بتوان به آن صفت«ازدحام ناخواسته» برای بیش از 10 نفر داد، قانون می‌تواند مشارکت کنندگان را تا یک سال زندان یا جریمه‌های بین 206 تا 413 یورو محکوم کند.

برگزاری هرگونه رویداد در اماکن عمومی تنها با چراغ سبز پلیس و مقامات محلی مجاز است. در صورتی که تظاهرات کنندگان به پلیس حمله کنند تا شش ماه زندان می‌تواند در انتظار آنها باشد.

در ترکیه برگزاری تجمع مسالمت‌آمیز بدون موافقت اولیه مجاز است. البته تظاهرات کنندگان باید این اطمینان را ایجاد کنند که شعارهای آنها در این تجمع‌ها با قوانین در تضاد نباشد. بنابراین سازمان‌دهندگان و شرکت کنندگان در این راه‌پیمایی غیرقانونی تا سه سال زندان خواهند شد. ایجاد مانع در برابر مجریان قانون با استفاده از زور یا خشونت یا تهدید آنها می‌تواند به 2 تا 5 سال زندان منجر شود. همچنین هرگونه اهانت یا حمله به مقامات برای متشنج کردن تظاهرات یا راهپیمایی مسالمت‌آمیز بین 1.5 تا 3 سال زندان به همراه خواهد داشت.

اگر شرکت کنندگان در تجمع غیر قانونی با وجود هشدارهای متعدد به اقدامات غیر قانونی روی بیاورند، به شش ماه تا 3 سال حبس محکوم می‌شوند. اگر این جرم توسط سازمان‌دهندگان تظاهرات غیر قانونی انجام شود، مجازات 50 درصد افزایش خواهد یافت.

در جمهوری چک برای برگزاری تظاهرات در اماکن عمومی نیازی به اخذ مجوز نیست اما مقامات محلی باید دست کم 5 روز پیش از برگزاری، از آن مطلع شوند. قوانین چک سازمان دهندگان تجمع را ملزم می‌کنند که به دستور العمل‌های مقامات از جمله پلیس پایبند باشند و این اطمینان را ایجاد کنند که تظاهرات مسالمت‌آمیز بوده و شرکت کنندگان هیچ اقدامی که ممکن است باعث آسیب به سلامت دیگران شود انجام ندهند و زمانی که به آنها گفته شد متفرق شوند. همچنین به آنها اجازه برگزاری تجمع در اماکن به خصوصی در نزدیکی پارلمان داده نمی‌شود.

اگر تظاهرات کنندگان از تبعیت از این شرایط خودداری کنند، می‌توانند از 215 تا 431 دلار جریمه شوند. همچنین هرگونه حمله به مجریان قانون در زمان ماموریت تا سه سال زندان به همراه خواهد داشت.اگر این حمله باعث آسیب جدی شود محکومیت ممکن است تا 10 سال افزایش یابد.

در سوئد، هرگونه نفض قوانین، سبب خواهد شد تا تظاهرات کنندگان جریمه شده و تا 4 سال زندان داشته باشند.[55]

برخورد نظام جمهوری اسلامی ایران با اغتشاشگران

حکومت ایران با مماشات و رافت اسلامی با اغتشاشگران برخورد می کرد اما در مقابل اغتشاشگران فجیعترین مقابله را انجام می دادند از پاره کردن تصاویر رهبر، شعارهای هنجارشکنانه بر ضد اسلام و دین و رهبر و … نظام جمهوری اسلامی ابتدا در همه ادوار اغتشاشات سعی کرده با اقناع فکری و برخورد مسالمت آمیز با اغتشاشگران برخورد کند رهبر معظم انقلاب در سخنرانی خود در پی اغتشاشات دی ماه اعلام کرد به جز کسانی که لیدر هستند و به معنی واقعی برای هرج و مرج به خیابان آمده اند بقیه همه فرزندان این کشور هستند که باید به حسن خلق با آنها برخورد شود و آگاهی بخشی کنند. اما اغتشاگران که اقدام به خونریزی و جنایت کرده اند را باید سرجایشان نشاند[56]

از همان روز‌های ابتدایی تمامی تلاش‌ها برای پیشگیری و مدیریت گستره و عمق آشوب احتمالی آغاز شد که دعوت و احضار ۲۷۳۵ نفر از عناصر مرتبط با شبکه‌های ضدّامنیّتی، ارشاد ۱۳ هزار نفر از عناصر آسیب‌پذیر، آگاه‌سازی اقشار، اصناف و جمعیت‌های در معرض تهدید، کشف ۱۱۷۳ قبضه سلاح جنگی و شکاری غیر مجاز و شناسایی ۴۶ نفر از اعضای شبکه همکار سرویس‌های بیگانه، بخشی از تلاش‌های صورت گرفته، فقط در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بوده است. با این توصیف، قطعاً اگر تلاش‌های صورت گرفته توسط نهاد‌های امنیّتی و انتظامی نبود، آشوب اخیر به مراتب بزرگ‌تر و خشونت‌بارتر از وضعیت رخ داده بود.[57]

پشت پرده اغتشاشات

برخی فتنه دی ماه ۱۴۰۴ را بزرگترین اقدام تروریستی طراحی شده توسط دشمن پس از انقلاب می‌دانند.
در این آشوب دشمن تلاش کرد با استفاده از زمینه‌های اقتصادی، شناختی، سیاسی، امنیّتی و خارجی موجود، تمامی تجارب اندوخته از فتنه‌های پیشین را برای اثربخشی سریع و گسترده به‌کار گیرد. به طور کلّی دشمن برای به نتیجه رساندن پروژه اصلی خود در این آشوب، ۷ مرحله را طراحی و برنامه‌ریزی کرده بود:

-بروز اعتراض و تبدیل آن به اعتصاب به عنوان سلاح نامرئی در تحت فشار قرار دادن نظام؛ برای همین در مقاطع مختلف و در موارد متعدد (پیش از این مقطع) تلاش کرده بود تا با شکل‌بخشی به اعتراضات و اعتصابات مصنوعی، چنین وضعیتی را ایجاد کند. در آشوب اخیر نیز با سوء استفاده از اعتراض اقتصادی برخی صنوف، مسیر مدنی و مسالمت‌آمیز اعتراضات صنفی را به سمت خشونت هرچه بیشتر هدایت کرد تا به اهدافش برسد.

-حمله به اماکن و مقر‌ها با هدف تخریب رینگ امنیّتی کشور که مسئولیت تأمین امنیّت عمومی جامعه را بر عهده دارند

-کشته‌سازی و بروز اقدامات خشن با هدف سوء‌استفاده از عواطف و احساسات داخلی و بهره‌برداری از فشار خارجی.

-القای ناتوانی و ناکارآمدی نظام در مدیریت چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و امنیّتی کشور با هدف تحریک گروهک‌های ضدّانقلاب برای امکان‌پذیری براندازی و ایجاد ناامیدی در آحاد ملّت.

-عملیات سایبری و خرابکارانه علیه زیرساخت‌های خدماتی و متهم‌سازی نظام به ناکارآمدی با هدف ضربه زدن به زیست عادی جامعه و ایجاد نارضایتی در بین مردم که طبق معمول، حملات متعددی به توان زیرساختی کشور در حوزه‌های مالی، مخابراتی و … صورت پذیرفت و با تلاش‌های صورت گرفته در مجموعه‌های فنّی کشور، ناکام ماند.

-اتصال هسته اعتراضی به هسته تروریستی با به میدان آوردن گروهک‌های تروریستی در عمق و جدار مرزی.

-پشتیبانی خارجی و انجام عملیات ویژه و حمله نظامی توسط آمریکا که بار‌ها توسط مقامات رسمی این کشور اعلام و مقدمات میدانی آن فراهم شد.[58]

رهبر معظم انقلاب در بیاناتی در دیدار اقشار مختلف مردم در سالروز مبعث پیامبر اعظم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) در ۲۷ دی ماه ۱۴۰۴ با اشاره به اغتشاشات اخیر تأکید کردند: «این یک فتنه‌ی آمریکایی بود. واضح بود؛ آمریکایی‌ها برنامه‌ریزی کردند، فعّالیّت کردند… مطلب دوّم درباره‌ی عوامل فتنه است و اینهایی که در صحنه بودند؛ اینها که بودند؟… یک دسته، یک جمعی که دستگاه‌های جاسوسی آمریکا و اسرائیل با دقّت اینها را انتخاب کرده بودند، پیدا کرده بودند، اغلب را خارج بُرده بودند، بعضی‌ها را هم در همین‌جا آموزش داده بودند که چه جوری حرکت کنید، چه جوری آتش بزنید، چه جوری ترس ایجاد کنید، چه جوری از دست پلیس فرار کنید؛ پول حسابی هم بِهِشان داده بودند؛ یک عدّه اینها بودند که اینها که سردسته‌ی این جمعیّت بودند، خودشان به خودشان میگویند لیدر؛ «ما لیدرهای این جماعت هستیم»؛ سردسته‌ها؛ یک عدّه اینها بودند».[59]

یکی از سناریوها و پروژه های پیاده شده در اغتشاشات جهت تجزیه و تفرقه افکنی بین مردم ایران پروژه کشته سازی بود موضوع کشته‌سازی در همه فتنه‌های پیشین هم مورد توجه دشمن بود، اما در این آشوب، دشمن حساب ویژه‌ای برای کشته‌سازی و کشته‌گیری باز کرده بود؛ تا حدّی که موضوع «فتح تهران» و «حمله به ایران به شرط کشتار معترضین» توسط رئیس‌جمهور آمریکا به عنوان نوعی «اسم رمز» اعلام شد. در این باره سر پل یکی از گروهک‌ها به یکی از عناصر میدانی خود دستور داده بود که هرچه بیشتر، نیرو‌های امنیّتی را تحریک به تیراندازی کنند تا تعداد کشته‌ها بیشتر شود و می‌گوید: «حتی اگر آنها این کار را نکردند، خودت اطرافیانت را بکش».
با نگاهی اجمالی می‌توان این‌گونه فهمید که آشوبگران، در پروژه کشته‌سازی به دنبال اهداف زیر بودند:
-جریحه‌دار کردن احساسات داخلی و خارجی

– ایجاد محرّکِ مشروع برای مداخله خارجی

– ایجاد رعب و واگرایی در نیرو‌های طرفدار نظام اعم از مردم و نیرو‌های انتظامی و امنیّتی

-مقابل هم قرار دادن مردم و نظام بر اساس همین طراحی نیز، از همان ابتدا، موضوع به اصطلاح «کشتار مردم» به‌عنوان ترجیع‌بند سخنان مقامات رسمی و رسانه‌های منتسب به دشمن مطرح و پیگیری شد. در میدان هم «نیرو‌های آشوبگر ارزان قیمت، امّا خشن» با حمله به مقر‌های انتظامی و نظامی و آگاهی از تبعات این تصمیم، برخی از معترضین را قربانی این دستور سرویسی کردند. شلیک نزدیک از پشت و با استفاده از صدا خفه‌کن، کشتار با سلاح‌های نامتعارف مانند سلاح شکاری و سلاح سرد از این نمونه است. حتی در موارد متعددی، این کشتار توسط خود آشوبگران با سنگ، قمه و حتی سلاح جنگی و بعضاً در مناطقی غیر از محل آشوب صورت گرفته است که علیرغم خویشتنداری نیرو‌های انتظامی و امنیّتی در استفاده از سلاح گرم (حتی به قیمت شهادت و زخمی شدن نیروها) و تیراندازی صرفاً با هدف حفاظت و صیانت از مقر‌های نظامی و انتظامی، تعدادی از شهروندان عزیزمان، قربانی مطامع دشمن و پیاده نظامش در خیابان‌ها شدند. [60]

[1]خیزش ۱۴۰۴ ایران

[2] https://melimazhabi.com/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-1404-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%B4%D8%AF/

[3] خیزش 1404 ایران

[4] خیزش 1404 ایران

[5] اعتراضات 1404؛ چرا و چگونه آغاز شد؟ به کجا خواهد رسید؟

[6]

https://www.google.com/search?q=%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C+%DA%A9%D9%87+%D8%AF%D8%B1+%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1+%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86+%D8%AF%D8%B1+7%D8%AF%DB%8C+%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87+%D8%B4%D8%AF+%DA%86%D9%87+%D8%A8%D9%88%D8%AF&rlz=1C1ASVC_enIR1020IR1020&oq=&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCQgAEEUYOxjCAzIJCAAQRRg7GMIDMgkIARBFGDsYwgMyCQgCEEUYOxjCAzIJCAMQRRg7GMIDMgkIBBBFGDsYwgMyCQgFEEUYOxjCAzIJCAYQRRg7GMIDMgkIBxBFGDsYwgPSAQk1ODc2ajBqMTWoAgiwAgE&sourceid=chrome&ie=UTF-

[7] ریشه‌یابی اعتراضات دی ماه و راهکارهای عدم تکرار آن

[8] واکاوی پرونده جنجالی‌ترین جاسوسانی که در ایران لو رفتند

[9] دخالت سرویس‌های جاسوسی غربی در اغتشاشات ایران از زبان تحلیلگر مصری

[10] اعترافات کوروش کیوانی (جاسوس موساد) که اعدام شد

[11] دستگیری 150 نفر از لیدرهای اصلی و تاثیرگذار اغتشاشات اخیر

[12] سلبریتی‌هایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند

[13] رمزگشایی از پشت پرده سیاست 8 تلویزیون ماهواره‌ای ضد ایرانی

[14] با شبکه‌های به ظاهر دینی؛ ولی معاند شیعی بیشتر آشنا شویم

[15] فصلنامه تحقیقات سیاسی بینالمللی دانشگاه آزاد اسالمی واحد شهرضا شماره 40 – پاییز 1398 / صص 86ـ69 تأثیر تبلیغات رسانههای غربی بر امنیت ملی جمهوری اسالمی ایران از طریق بحران هویت 1 یوسف خانمحمدی ، مسعود کاوه .

[16] https://www.manototv.com/

[17] تهديدات رسانههاي فارسيزبان خارجي براي امنيت ملي ايران ذاکر تیموری . جستارهاي يس اسي معاصر، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي فصلنامة علمي (مقالة پژوهشي)، سال ،15 شمارة ،3 پاييز 1403

[18] پرنفوذترین رسانه‌های معاند در شبکه‌های اجتماعی

[19] رفتارشناسی کنشگران سیاسی و رسانه‌ای در اعتراضات و اغتشاشات ایران

[20] https://cfu.ac.ir/ci/fa/292160

[21] https://www.facebook.com/TavaanaTech/posts/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D8%AA/1230015772593849/

[22] رفتارشناسی کنشگران سیاسی و رسانه‌ای در اعتراضات و اغتشاشات ایران

[23] https://www.iranintl.com/fa/202601150993

[24] https://www.bbc.com/persian/articles/cz6y4wev93zo

[25] https://www.youtube.com/watch?v=5AZEbqubvhc

[26] https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D9%87/a-75470618

[27] واقعیت در سایه تصاویر ساختگی

[28] مروری بر تاکتیک‌های رسانه‌های معاند در هدایت اغتشاشات

[29] ادعاهای بی‌سند ترامپ درباره تعداد کشته‌های حوادث دی 1404

[30] اشاره دوباره ترامپ به ارسال سلاح برای آشوب‌گران دی‌ماه

[31] ریشه‌یابی اعتراضات دی‌ماه و راهکارهای عدم تکرار آن

[32] https://t.me/bbcpersian/268363؛ https://t.me/bbcpersian/268360

[33] اپوزیسیون و امنیت داخلی جمهوری اسلامی ایران

[34] وقتی خشونت اغتشاشگران اپوزیسیون را هم شوکه می‌کند

[35] مطالبات رهبر انقلاب از دستگاه امنیتی کشور در مواجهه با وقایع دی‌ماه چه بود؟

[36] دست‌های آشکار پشت آشوب

[37] دست‌های آشکار پشت آشوب

[38] کاتز: اعتراضات در ایران موجب شد جنگ را زودتر آغاز کنیم