
فضای مجازی و عملیات فریب
امروزه دنبال کردن اخبار و اتفاقات در فضای مجازی برای ما یک رفتار روزمره شده است. با آغاز تهاجم دولت تروریستی آمریکا به سرکردگی ترامپ این اخبار داغتر شده و همه مشتاقانه اخبار را از کانالهای خبری در فضای مجازی دنبال میکنیم، در حالی که از پشت پرده این اخبار کاملاً غافلیم!
واقعیت این است که فضای مجازیی تلهای خطرناک برای کنترل اذهان در سمت و سوی خواستههای بانیان آن است. کارشناسان علم منطق در تعریف خبر میگویند خبر چیزی است که احتمال صدق و کذب در آن وجود دارد، اما اکنون آنقدر سیاهنمایی مجازی شده و آب را گلآلود کردهاند که همین اصل اساسی را نیز از یادمان بردهاند. گویا هر خبری که منتشر میشود احتمال کذب در آن نیست! و این همان چیزی است که دشمنان ایران میخواهند.
به این واژه خوب دقت کنید: «کنترل ذهن»!!! هر انسانی برای تصمیمگیری نیاز به داده و اطلاعات دارد؛ به این فرآیند تصمیمسازی میگویند. دشمن از طریق فضای مجازی دادههای باردار به ما میدهد؛ یعنی آنچه میخواهد را در خبر ضمیمه میکند. هنگامی که ما از این داده باردار استفاده میکنیم، ذهنمان به کنترل دشمن در میآید و تصمیماتمان بر اساس خواستههای آنان شکل میگیرد.
تا به خود بیاییم میبینیم ناخواسته سرباز دشمن شدهایم! با هویت خود میجنگیم، با شخصیت خود، سر ناسازگاری داریم، خود را تهی میبینیم و محیط اطراف و جامعه خود را زبون میانگاریم. درصدد تغییر برمیآییم؛ در جنگ با پیرامون، اگر موفق شویم نمیدانیم چه میخواهیم و فقط هنجارشکنی کردهایم و اگر موفق نشویم شکستی درونی و نارضایتی ابدی ما را از درون تهی میکند.
رهبر شهید انقلاب همواره تأکید میکرد در هر نقطهای که هستید آنجا را یک سنگر بدانید و با عزم و اراده و تلاش به پیشرفت ادامه دهید؛ چرا که فهمیده بود دشمن دنبال تهی کردن ملت ایران است. حتی در مصاحبه کسانی که در اغتشاشات دیماه دستگیر شدند میبینیم که همه میگویند فریب خوردیم!
عملیات فریب چگونه اجرا میشود؟
حالا ببینید آمریکا و ترامپ تروریست چگونه (عملیات فریب) را پیاده میکنند.
گام نخست: دشمن نیاز به بستری امن برای رساندن اخبار و دادههای باردار به ما دارد. این کار را از طریق ۵ غول رسانهای انجام میدهد که بزرگترین شرکتهای رسانهای دنیا هستند.
گام دوم: جنگ روانی و عملیات فریب را از این بستر منتقل میکند. از حیث محتوایی، آنها بر سه مؤلفه گمراه کننده تمرکز دارند:
- توزیع گسترده، سرعت بالا و الگوریتمهای هدفمند.
در جنگ علیه ایران دیدیم که ترامپ خبرها و موضعگیریهای متنوع و زیادی را به صورت هدفمند منتشر میکرد. برایش مهم نبود چقدر با واقعیت منطبق هست یا نه، بلکه تعداد و هدف مهم بود. به عنوان مثال بارها اخباری را منتقل میکرد که امشب حملهای مرگبار در راه است ولی این اتفاق نمیافتاد، بارها اعلام میکرد توافق نزدیک است اما همان شب حمله موشکی انجام میدادند.
استراتژیهای رسانهای دشمن
در مواجهه با ایران، دشمن از استراتژی «روایتسازی منفی» استفاده میکند تا ذهنها را منفی کرده و مردم را فریب دهد. بررسی پستهای ترامپ نشان میدهد این مؤلفهها مورد تمرکز دشمن بوده است:
- استفاده از واژگان باردار برای تغییر نگاه جهان به سیاستهای داخلی ایران؛ مانند استفاده واژه منفی «رژیم» به جای دولت یا حکومت.
- بزرگنمایی اختلافات داخلی و تبدیل آنها به بحرانهای ملی و مانور روی آن. به عنوان مثال در یکی از خبرسازی های خود اینگونه عنوان کرد که وزیر نفت ایران استعفا کرد و علت استعفا این بوده که نه نفتی تولید میشود و نه راهی برای فروش هست. او با این خبر درصدد القای شکست و اختلاف در رده مدیران و بروز آثار شکست بود.
- انتشار اخبار جعلی یا نیمهحقیقت در لحظات حساس؛ به عنوان مثال علیرغم اختلاف جدی آمریکا با اتحادیه اروپا و چین، اخباری را منتشر میکرد که اتحادیه اروپا و چین حاضر هستند با تمام توان برای باز کردن تنگه هرمز با آمریکا همکاری کنند؛ درحالیکه نه اروپا و نه چین حاضر به اقدام عملیاتی در مقابل ایران نیستند.
- سانسور اخباری که حکایت از شکست آنها دارد و گلچین اخباری که حکایت از موفقیت آنها دارد. رژیم تروریستی آمریکا و اسرائیل با حمله به مدرسه میناب و شهید کردن دانشآموزان پاک و بیگناه، احساسات و افکار همه دنیا و آزادهخواهان جهان را جریحهدار کرد، اما ترامپ به شدت دنبال مخفی کردن این خبر است چرا که میداند افکار عمومی دنیا هرگز این جنایت را تحمل نمیکند و رسانههای آمریکایی آن را سانسور کردند؛ اما در عوض به شدت اخبار شهید کردن فرماندهان عزیز نظام را برجسته میکند تا موفقیتی برای خود تلقی کند.
راهکارهای مقابله با جنگ رسانهای
باید بدانیم فضای مجازی به دلیل ماهیت «نامتقارن» خود، به دشمن اجازه میدهد بدون نیاز به حضور فیزیکی، مستقیماً با لایههای مختلف جامعه (به ویژه نسل جوان) در ارتباط باشد و روایتهای خود را در ذهن آنها جای دهد. مقابله با این حجم از حملات رسانهای، مستلزم رویکردی چندجانبه است.
ما نمیتوانیم تنها در موضع دفاعی باشیم؛ بلکه باید ساختار ذهنی خود را تغییر دهیم. بیش از هرچیز باید مراقب ذهن خود باشیم. بهترین راهکار برای این مراقبت شکاکیت است! به این معنی که ابتدا با دید شک به اخبار بنگریم؛ تردید در خبر ما را به یافتن حقیقت سوق میدهد و همین باعث میشود ذهن ما از اخبار مسموم اولیه در امان باشد.
ما باید بتوانیم میان «واقعیت» و «روایت ساخته شده» تمایز قائل شویم. مردم باید یاد بگیرند که هر خبر هیجانانگیزی را بدون بررسی منبع، باور نکنند.
اما این کافی نیست. ما نیاز به ساختار رسانهای قدرتمندتری داریم که بتواند «روایت خودمان» را با کیفیت بالا و به زبانهای مختلف (انگلیسی، عربی، اسپانیایی و…) به جهان صادر کند.
اگر رسانهها و فضای مجازی را به عنوان جبهه اصلی نبرد بشناسیم، خواهیم دید که پیروزی در این عرصه، به اندازه پیروزی در میدانهای نظامی اهمیت دارد. مقابله با دشمن رسانهای، نیازمند هوشیاری مداوم، دانش فنی و از همه مهمتر، داشتن یک روایت واحد و قدرتمند است که بتواند حقیقت را از میان غبار دروغها بیرون بکشد.